Qazaxıstan məktəblərində hicab geyiminin qadağan olunması əhalinin dini təbəqəsinin narazılığına səbəb ola bilər - ekspertlər

Qazaxıstan məktəblərində hicab geyiminin qadağan olunması əhalinin dini təbəqəsinin narazılığına səbəb ola bilər - ekspertlər

Аzərbaycan, Bakı, 2 sentyabr /Trend, müxbir V.Javoronkova/

Qazaxıstan məktəblərində müsəlman qadın və qızların dini geyimi olan hicabın qadağan edilməsi respublika əhalisinin dini təbəqəsinin narazılığına səbəb ola bilər. Ekspertlər belə hesab edirlər.

"Məktəblərdə hicabın geyinilməsinə qoyulan qadağa tez və ya gec ölkə daxilində ciddi dini problemlərə gətirib çıxara bilər, lakin bu indi baş verməyəcək, belə ki, məsələn, Türkiyədən fərqli olaraq, din Qazaxıstan əhalisinin həyatına nisbətən gec daxil olub", - Trend-ə Ankaradan telefonla müsəlmanların hüquqlarının müdafiəsi məsələləri üzrə türkiyəli ekspert Elif Koşaroğlu deyib.

Qazaxıstanın təhsil naziri Janseit Tumebayev yeni dərs ilinin başlanğıcı ərəfəsində bəyan edib ki, nazirlik respublika məktəblərində hicab geyinilməsinin əleyhinədir. "Biz Qazaxıstan məktəblərində hicab geyinilməsinin qəti əleyhinəyik və bunun üçün bir sıra səbəblər var", - Tumebayev deyib.

Səbəblər arasında o, bir faktı qeyd edib ki, üzü praktiki olaraq tamamilə örtən paltar qazax xalqının adət-ənənəsinə uyğun deyil, həmçinin, buna razılıq verildiyi təqdirdə presedent yaranacaq.

"Bu gün Qazaxıstanda 140-dan çox etnik millət yaşayır. Hicab geyiminə icazə versək, o zaman sabah belə bir vəziyyət yarana bilər ki, müxtəlif millətlərin nümayəndələri məktəbdə öz milli geyimlərini geyinməyi tələb etsinlər", - nazir deyib.

Son 10 il ərzində analoji qərarlar Belçika, Niderland və Fransa kimi Avropa ölkələrində qəbul olunub. Lakin onlardan fərqli olaraq, Qazaxıstanın yerlı əhalisi əksər Avropa ölkələrindəki kimi xristian deyil, müsəlmandır.

Qazaxıstanda bu məsələ əvvəllər də qaldırılıb. Təhsil naziri məktəblərdə hicabın geyinilməsinə qoyulan qadağadan danışaraq dini təşkilatlar və təhsil müəssisələri ilə bağlı "Təhsil haqqında" qanunun 3-cü maddəsindən sitat gətirib. Bu qanunun 43-cü maddəsində göstərilir ki, təhsil müəssisəsinin səlahiyyətlərinə məktəbli geyimi məsələsi də daxildir.

Lakin bundan əvvəl Qazaxıstanın ədliyyə naziri Rəşid Tusupbekov həmin sualı cavablandırarkən özünün internet-bloqunda yazmışdı ki, Qazaxıstan qanunvericiliyi məktəblərdə hicab geyinilməsini qadağan etmir. Tusupbekov bu məsələdə "din və dini birliklərin azadlığı haqqında" konstitusiya və qanunun müddəalarına istinad edib.

Ekspertlərin fikrincə, bu cür qadağa mənfi nəticələr verəcək ki, bu da Qazaxıstan əhalisinin dini təbəqəsinin mümkün narazılığına səbəb olacaq.

"Mazlumder" təşkilatının türkiyəli hüquq müdafiəçisi Koşaroğlunun sözlərinə görə, dövlət dini islam olan Türkiyədə bu cür qadağa ölkə cəmiyyətini parçalayıb və belə bir hal Qazaxıstanda da istisna deyil.

İranın Rusiya və Mərkəzi Asiya üzrə eksperti Bəhram Əmirəhmədiyan da məktəblərdə hicabın geyilməsinin qadağan edilməsinin cəmiyyətdə ciddi fikir ayrılığına səbəb ola biləcəyini düşünür.

"Bu məsələyə belə münasibətin göstərilməsi Qazaxıstanda yaşayan insan qrupları arasında nifaqa gətirib çıxara bilər", - Trend-ə Tehrandan telefonla Əmirəhmədiyan deyib.

Lakin qazaxıstanlı ekspert Dosım Satpayev hesab edir ki, Qazaxıstan əhalisinin müəyyən qismi qadağa qərarına passiv etiraz edəcək, bu, fəal hərəkətlərə və ya mitinqlərə səbəb olmayacaq.

"Qazaxlar dini baxımdan özlərini müsəlman hesab edirlər. Əhalinin 70 faizi özlərini islama aid edirlər, islam bizim üçün yad din deyil, - Trend-ə Risklərin qiymətləndirilməsi qrupunun direktoru, Trend-in Ekspert Şurasının üzvü Satpayev deyib. - Lakin digər tərəfdən, qazaxlar Mərkəzi Asiya xalqlarına nisbətən daha radikaldırlar".

Ekspertlərin fikrincə, məktəblərdə hicabın geyilməsinin qadağan edilməsi ilə bağlı qərarı müsəlman qadınlarının hüquqlarının pozulması hesab etmək olar. Və Qazaxıstanın dünyəvi dövlət olması rəsmi səbəbi inandırıcı deyil.

"Hansı dinə etiqad etməsindən asılı olmayaraq, nə islam, hə də dünyəvi dövlət insan hüquqlarını tapdalamamalıdır. Hər bir insan hansı geyimi geymək məsələsində seçim hüququna malikdir", - Koşaroğlu qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, həqiqi dünyəvi rejim dini mənsubiyyətdən asılı olmayaraq vətəndaşların bərabərhüquqlu olmasını nəzərdə tutur.

İranlı ekspert Əmirəhmədiyanın fikrincə, təhsil müəssisələrində hicabın geyilməsini deyil, təbliğat faktlarının qarşısını almaq lazımdır.

"Nazirin ifadə etdiyi Təhsil Nazirliyinin mövqeyi bizim dünyəvi dövlət olmağımızla əlaqədar Konstitusiyanın müəyyən normaları ilə ziddiyyət təşkil etmir, lakin eyni zamanda Qazaxıstanın qəbul etdiyi İnsan Hüquqları Bəyannaməsinə ziddir", - Risklərin qiymətləndirilməsi qrupunun direktoru Satpayev deyib.

"Bu məsələni həll etmək üçün Qazaxıstanda məhkəmə presedenti yaradılmalıdır, çünki, belə deyək, ali məktəbdə və ya orta məktəbdə hicab geymək üçün hüququnun olmasını hesab edən qız-tələbə öz hüquqlarını müdafiə etmək üçün birinci instansiyalı məhkəməyə müraciət edə bilsin, - o qeyd edib. - O, məhkəmənin qərarı ilə razılaşmasa, daha yüksək instansiyalı məhkəməyə müraciət edə bilər".

"Bütün bu hüquqi zənciri keçdikdə, məsələ Konstitusiya Şurasında baxıla bilər. Məhz o, indi çoxlarını narahat edən aktual suala cavab verməlidir", - ekspert hesab edir.

Onun fikrincə, bu halda Qazaxıstanda ümumi dövlət trendinin necə olduğu aydın görünəcək.

Materialın hazırlanmasında R.Hafizoğlu, T.Cəfərov iştirak ediblər.

FAO Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində kənd təsərrüfatının inkişafı üzrə işlərə başlayacaq
FAO Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində kənd təsərrüfatının inkişafı üzrə işlərə başlayacaq
Azərbaycandan Qətərə ekoməhsullar ixrac edilir
Azərbaycandan Qətərə ekoməhsullar ixrac edilir
Qarabağın dirçəlişi qeyri-neft sektorunun inkişafına ciddi təkan verəcək - Mikayıl Cabbarov
Qarabağın dirçəlişi qeyri-neft sektorunun inkişafına ciddi təkan verəcək - Mikayıl Cabbarov
Loading Bars
Xəbər lenti
Son bir ildə əmək qanunvericiliyinin pozulması ilə bağlı 1000-ə yaxın fakt aşkarlanıb
Kafe və restoranlar həftəsonları da işləyəcək - RƏSMİ
Saray qəsəbəsində silsilə oğurluqlar edən keçmiş məhkum saxlanılıb
Rusiya aviaşirkəti Azərbaycana müntəzəm reysləri dayandıracaq
Azərbaycan üçün müharibə veteranlarına, şəhid ailələrinə dəstək prioritetdir - "Azernews" qəzeti
Qarabağ qazisindən əlilliyə görə rüşvət alan şirkət müdirinin məhkəməsi başlayır
Yelo Bankın biznes kreditlərinin həcmi 18% artıb
Kəlbəcərin Alıbəyli kəndi (FOTO/VİDEO)
Dövlətə xəyanətdə təqsirləndirilən iki nəfərin məhkəməsi başlayır
Yeni qaz sayğacları artıq sərfiyyat hesablayır? - “Azəriqaz”ın Baş direktoru sualları cavablandırdı (MÜSAHİBƏ)
Türkiyə ilə Azərbaycan arasında viza ilə bağlı yeni sənəd təsdiq ediləcək
Kadr islahatları ölkəmizin davamlı və dayanıqlı inkişafını təmin edir - Deputat
Ötən gün cinayət törədən 47 nəfər saxlanılıb
Dilçilik İnstitutundakı "Qaynar xətt" bugündən fəaliyyətini davam etdirəcək
Bakı-Sumqayıt qatarı kontakt şəbəkəsi yeniləndikdən sonra işləyəcək (FOTO)
Ermənistanda ərzaq qıtlığı yaranır: Postmüharibə dövründə dərin iqtisadi böhran - TƏHLİL
Beynəlxalq "Art Moscow Online" forumu keçiriləcək
Parlamentin Hesablayıcı komissiyası yenidən təşkil ediləcək
Yanvarın 28-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Azərbaycanda ödəniş və xidmətlərin rəqəmsallaşması prosesi sürətlənib
Samux sakinindən narkotik aşkar edilib
"Apple" və "Facebook"un gəlirləri açıqlandı
Norveç koronavirusa görə sərhədlərini bağlayacaq
ABŞ BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanına silah satışını dayandırır
Yeni Zelandiyada zəlzələ baş verib
Şimali Makedoniyada koronavirusun "Britaniya ştammı" aşkarlanıb
UEFA Avropa çempionatını 12 şəhərdə keçirmə qərarını təsdiqlədi
Goranboy və Qazaxda mərmilər, qumbaralar və minlərlə patron aşkarlanıb (FOTO)
"Yuventus" futbol üzrə İtaliya Kubokunun yarımfinalına çıxdı
"Barselona" İspaniya Kubokunun 1/4 finalına yüksəldi
ABŞ-Çin münasibətləri getdikcə gərginləşir
Səudiyyə Ərəbistanının addımları Yəməndə humanitar böhrana səbəb oldu - ABŞ dövlət katibi
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 468 mindən çox artıb
"Atalanta" futbol üzrə İtaliya Kubokunun yarımfinalına qalxdı
FED uçot dərəcəsini 0-0,25 faiz səviyyəsində saxlayıb
Biz hamımız, bütün xalqımız Şuşanı dirçəldəcəyik! - Prezident növbəti tapşırıqlarını verdi
Ərdoğan İlon Mask ilə telefon danışığı aparıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 8 803 nəfər sağalıb
Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin prezident seçkiləri videokonfrans formatında keçiriləcək
Abşeronda ikimərtəbəli ev yanıb
Gənclik strateji təfəkkür və yanaşma tələb edir - TƏHLİL
Azərbaycanın Türkiyəyə qaz ixracı 23 faizdən çox artıb
Ermənilər Qubadlının Saray kənd qəbiristanlığını belə dağıdıb (FOTO)
"SOCAR Construction" Mozır neft emalı zavodundan işlərin icrası barədə
Azərbaycanda yeni xalça fabriki fəaliyyətə başlayacaq
Füzuli və Ağdamda dağıntılar aradan qaldırılır: Vətəndaşlara yeni evlər tikilir - Trend TV-nin REPORTAJI
Məsut Özil: Azərbaycana salam göndərir və təşəkkürümü bildirirəm (VİDEO)
“Silk Way West Airlines” Yaponiyanın Narita şəhərinə ilk reysini edəcək
Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında istehsal artıb
Dövlət Neft Şirkəti yeni inkişaf dövrünə qədəm qoyacaq - Mikayıl Cabbarov
Yaponiyanın səfiri ASAN xidmətdə (FOTO)
Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan işçi qrupunun iclası yaxın zamanda keçirilə bilər - Rusiya XİN
Prezident İlham Əliyev Portuqaliyanın yenidən seçilən prezidentini təbrik edib
Füzuli rayonunun Xələfşə kəndi (FOTO/VİDEO)
Polis ticarət obyektlərinə nəzarəti gücləndirdi (FOTO/VİDEO)
Hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
Mədəniyyət naziri Fransanın Avropa və Xarici İşlər Nazirliyinin dövlət katibi ilə görüşüb (FOTO)
Yanvarın 28-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Qarabağın mövcud imkanları ilə regionda yeni inkişaf zonası yaranacaq - Könül Nurullayeva
Erməni təcavüzü nəticəsində Gəncədə dağılan evlər bərpa olunur (FOTO)
Konstitusiya Məhkəməsinə yeni hakim təyin olunacaq
QHT-lərə elektron xidmətlərin göstərilməsi ilə bağlı fərmanda DƏYİŞİKLİK edildi
Azərbaycanda tikinti ilə bağlı yeni tələbin qüvvəyə minmə vaxtı daha üç il uzadılır
Qarabağla bağlı üçtərəfli bəyanat ardıcıl şəkildə icra olunur - Putin
Ağsuda 305 tibb işçisi koronavirusa qarşı peyvənd olunub
Goranboyda silah-sursat tapılıb (FOTO)
Şəhid ailələrinə, müharibə əlillərinə və qazilərə dövlət qayğısı ən yüksək səviyyədədir - Cəlil Xəlilov
Azərbaycan qarşıdakı illərdə də İKT sahəsində daha böyük uğurlara imza atacaq - Vüqar Rəhimzadə
Qənirə Paşayeva 70 illik yubileyi münasibəti ilə Kamal Abdullanı təbrik edib (FOTO)
XİN-in sabiq əməkdaşlarının ev dustaqlığı müddəti uzadıldı
Beynəlxalq ictimaiyyət Dağlıq Qarabağa humanitar yardım göstərməlidir - Putin
ASCO şəhid olan əməkdaşların ailə üzvlərinə hər ay 250 manat ödəyəcək
DİM doktoranturaya yeni qəbul şərtlərini açıqladı
ABŞ şirkətləri işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasına hazırdır - Səfir (FOTO)
Azərbaycanda 601 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 226 nəfər yoluxub, 5 nəfər vəfat edib
Ceyhun Bayramov və ATƏT-in Minsk Qrupunun fransalı həmsədri arasında telefon danışığı olub
ABŞ-ın sabiq vitse-prezidenti evsiz qalıb
Türkiyə Azərbaycanın yanında olmasına sərt reaksiya verən dövlətlərə məhəl qoymadı - Burhanəddin Duran
Dünya Ekoloji Təhsil Gününə həsr olunmuş vebinar keçirilib (FOTO)
Kapital Bank Hadrutda bankomat və ödəniş terminalı quraşdırdı!
"Qarabağ Şəhidləri və Qarabağ Zəfəri" adlı şeir müsabiqəsi keçiriləcək
Axtarışda olan iki nəfər Rusiyadan Azərbaycana ekstradisiya edildi
Ermənistan da Türkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığından istifadə edə bilər - Hikmət Hacıyev
“Dostluq” yatağının birgə işlənilməsi ilə bağlı anlaşmanın olması Transxəzər boru kəmərinin tikintisini yenidən gündəmə gətirir - AMEA
Daha iki qazi ailəsi ilə bağlı dəstək işləri aparılır (FOTO)
Türkiyə ilə hərbi-texniki əməkdaşlığın Vətən müharibəsində uğurlu nəticəsini gördük - PA rəsmisi
Türkiyə regionda əldə olunmuş kövrək sülhün davamlı sülhə çevrilməsində mühüm rol oynamalıdır - Hikmət Hacıyev
Tərtərdə ermənilərin dağıtdığı evlər bərpa olunur - Trend TV-nin REPORTAJI
Azərbaycan ilə Türkiyə arasındakı əlaqələr əbədidir - Hikmət Hacıyev
VI "Florida Keys" beynəlxalq musiqi müsabiqəsi açıq elan olunub (FOTO)
Ötən il “ASAN Login” istifadəçilərinin sayı 1 milyon 741 min nəfər olub (FOTO)
Ombudsman Metsamor AES-in bütün bölgə üçün potensial təhlükəsi barədə bəyanat yayıb
Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklər parlamentin plenar iclasına tövsiyə olundu
Karantin dövründə 1 milyon 270 mindən çox vətəndaşın fəaliyyətinə icazə verilib
Xarici və yerli investorların Azərbaycanın elektroenergetika sahəsinə marağı artır
Dövlət Turizm Agentliyi hotellərə XƏBƏRDARLIQ etdi
Baş Prokurorluğun əməkdaşları seminarda iştirak edib (FOTO)
Ceyhun Bayramovun türkiyəli həmkarı ilə telefon danışığı olub
Azərbaycan Prezidenti: Düşmən Şuşada bir neçə villa tikdirib, villanın biri o xunta başçısına, biri isə rüşvətxor məmura məxsusdur
Prezident İlham Əliyev: Biz hamımız, bütün xalqımız Şuşanı dirçəldəcəyik
Bütün xəbərlər