Azərbaycan, Bakı, 30 aprel /Trend, müxbir E.Əliyev/
Azərbaycanda istehsal müəssisələrinin lizinq əməliyyatlarının genişləndirilməsinə maraq göstərməsi stimullaşdırılmalıdır. Trend-in məlumatına görə, bu barədə vergilər nazirinin müşaviri Akif Musayevin "Vergilər" qəzetində dərc edilən məqaləsində deyilir.
Məqalədə qeyd edilir ki, belə olan hallarda investisiyanın genişləndirilməsi yollarından biri əsas vəsaitlərin kreditlə, yəni lizinqlə əldə olunmasıdır. Buna görə də istehsal sahələrində investisiya qoyuluşlarının stimullaşdırılması, sənaye potensialının artırılması, bazarda rəqabət qabiliyyətinin gücləndirilməsi üçün təsərrüfat subyektlərinə elə bir şərait yaradılmalıdır ki, onlar lizinq əməliyyatlarının genişləndirilməsində maraqlı olsunlar.
Nazir müavini yazır ki, beynəlxalq təcrübədə bu məsələnin həlli istiqamətində görüləcək tədbirlərə dair əsas tələblər müəyyən olunub: "Bunlar vergi sistemində lizinq yolu ilə həyata keçirilən əməliyyatların vergitutma bazasından çıxarılmasının nəzərdə tutulması, ölkənin vergi qanunvericiliyində lizinq verənə lizinq əmlakı üzrə amortizasiya ayırmalarının həyata keçirilməsi və kifayət qədər mənfəət əldə edilməsi imkanlarının yaradılması (vergitutma məqsədləri üçün gəlirin müəyyən edilməsi mexanizmi elə qurulmalıdır ki, bu, lizinq şirkətlərinin maliyyə vəziyyətinə xələl gətirməsin), vergi qanunvericiliyində lizinq əməliyyatlarının ƏDV-dən azad olunmasının nəzərdə tutulması, şirkətlərə münasibətdə diskriminasiyaya yol verilməməsi, lizinq əməliyyatlarının bank olmayan digər kredit təşkilatları tərəfindən də həyata keçirilməsinə imkanların yaradılmasıdır".
Onun sözlərinə görə, lizinq əməliyyatlarının investisiyaların inkişafında mühüm rolu nəzərə alınaraq, bazar iqtisadiyyatlı əksər ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da lizinq əməliyyatlarının inkişaf etdirilməsi diqqət mərkəzində olan əsas məsələlərdən biridir: "Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində lizinq əməliyyatlarının tənzimlənməsinə dair və Vergi Məcəlləsində maliyyə lizinqi və onun ƏDV-dən azad edilməsi haqqında normalar müəyyən olunub. Mülki Məcəlləyə əsasən, əmlakın lizinqlə əldə edilməsi lizinq müqaviləsi ilə tənzimlənir. Lizinq müqaviləsinə görə, lizinq verən müəyyən əşyanı müqavilə ilə şərtləşdirilmiş müəyyən haqla, müəyyən müddətə və digər şərtlərlə, o cümlədən lizinq alana əmlakı satın almaq hüququnun verilməsi də daxil olmaqla lizinq alanın istifadəsinə verir".
Məqalədə vurğulanır ki, aşağıdakı hallarda əmlak icarəsi maliyyə lizinqi sayılır: "Lizinq müqaviləsi ilə icarə müddəti qurtardıqdan sonra əmlakın mülkiyyətə verilməsi nəzərdə tutulur, yaxud icarə müddəti qurtardıqdan sonra icarəçi əmlakı müəyyən edilmiş və ya qabaqcadan güman edilən qiymətlərlə almaq hüququna malikdir. Bundan başqa, icarə müddəti icarəyə götürülən əmlakın istismar müddətinin 75 faizindən artıqdır, yaxud icarə müddəti qurtardıqdan sonra əmlakın qalıq dəyəri icarənin əvvəlinə onun bazar qiymətinin 20 faizindən azdır, həmçinin icarə haqqının ödəniləcək məbləği əmlakın icarənin əvvəlinə olan bazar qiymətinin ən azı 90 faizinə bərabərdir və ya ondan artıqdır, eyni zamanda, icarəyə götürülən əmlak icarəçi üçün sifarişlə hazırlanıb və icarə müddəti qurtardıqdan sonra icarəçidən başqa heç kəs tərəfindən istifadə edilə bilməz".
