Qazın fyuçers həcmlərinin kəsiri "qaz OPEK"-nin əlində əsas  kart ola bilər

Azərbaycan, Bakı, 25 dekabr/ Trend , müxbir A.Bədəlova/ Avropanın ehtiyat etdiyi qaz karteli, nəhayət, yaradılıb. İndi qaz ixrac edən ölkələr forumu şəxsi Nizamnaməsi və mənzil - qərargahı ilə rəsmi beynəlxalq təşkilata çevrilib. Lakin hələ də yeni təşkilatın fəaliyyət göstərməsi məsələsi açıq qalır - o, neft OPEK-nin prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərəcəkmi və qazın qiymətləri necə tənzimlənəcək? Rusiyanın enerji naziri Sergey Şmatkonun sözlərinə görə, "yeni təşkilatı birbaşa olaraq OPEK-lə eyniləşdirmək lazım deyil - kartel kvotalaşdırmaqla məşğul olmayacaq". Lakin nazirin sözləri inandırıcı görünmür.

Bununla belə, bəzi ekspertlər kartelin yaradılması ilə uzunmüddətli perspektivdə qazın qiymətinin formalaşdırılması prinsiplərinin mümkün olduğunu hesab edirlər.

"Qaz OPEK"nin uğurlu yaradılışı uzunmüddətli perspektivdə "mavi yanacağın" dünya qiymətlərinə bir növ razılaşdırılmışlıq gətirə bilər, - Amerikanın Qlobal İqtisadi Ədalət Naminə 50 Years Is Enoug şəbəkəsinin direktoru, Asiya İnkişaf Bankı QHT Forumunun keçmiş icraçı direktoru Samir Dossani (Sameer Dossani) hesab edir.

Lakin onun rəyinə görə, qısamüddətli perspektivdə təbii qazın qiymətlərinin formalaşdırılması hələ də tələb və təklif balansından asılıdır.

"Qətər kimi ölkələr mayeləşdirilmiş qazda uğur əldə edəndə, dünya qazının böyük bir hissəsi hələ də boru kəmərləri ilə nəql olunur", - Dossani elektron poçtla Trend -a bildirib.

Oksford İnstitutunun enerji araşdırmaları üzrə elmi əməkdaşı Şamil Yenikeyeffin (Shamil Yenikeyeff) rəyinə görə, yeni kartelin qaz bazarında güclü oyunçu olması üçün foruma üzv ölkələr bir sıra məsələləri həll etməlidirlər ki, bunlardan biri də əməkdaşlıq və qaz sahəsində enerji strategiyasının uğurlu koordinasiyası məsələsidir.

"Kartelin təklifləri belə ittifaqın üzvləri arasında müəyyən əməkdaşlıq dərəcəsini nəzərdə tutur", - Yenikeyeff cümə axşamı elektron poçtla Trend -a bildirib.

Onun sözlərinə görə, neft OPEK- nin yaradılması tarixi göstərir ki, bu təşkilatın bəzi oyunçuları şəxsi qərarlarını yerinə yetirmək istəməyən "azad oyunçulardır". Bazarda neftin olmasını müəyyən edən kartelin tədarükləri, əsas etibarilə, əsas oyunçu - Səudiyyə Ərəbistanından asılıdır, - Yenikeyeff hesab edir.

Böyük qaz üçlüyünün yaradılması əsas qaz ixracatçıları arasında əməkdaşlıq dərəcəsini müəyyən edən ilkin mərhələdir. "Qaz OPEK"-nin digər ölkələri bu mərhələdə o qədər də vacib deyillər, - Yenikeyeff güman edir.

Oktyabrın sonunda dünya qaz ehtiyatlarının 60 faizinə malik Rusiya, İran və Qətər, "mavi yanacaq" ehtiyatları və hasilatı sahəsində razılaşdırılmış layihələrin realizəsi ilə məşğul olacaq "qaz OPEK"-nin yaradılmasını elan ediblər.

"Bu ölkələr qaz strategiyasına böyük inteqrasiya ilə irəli hərəkət edərlərsə, yeni təşkilat qaz bazarlarında nüfuzlu oyunçu olacaq və bu, Avropanın narahatlığını doğura bilər", - Yenikeyeff deyib.

Onun sözlərinə görə, ikinci mühüm məsələ qazın qiymətinin neftin qiyməti ilə əlaqəsidir.

""Mavi yanacağın" ticarət təbiətini nəzərə alaraq,  əsas qaz istehsalçılarının hazırki mərhələdə qaz üçün mövcud qiymət rejimlərini necə dəyişəcəklərini görmək çətindir", - Yenikeyeff deyib.

"Mavi yanacaq" istehsalçılarına yeni karbohidrogen ehtiyatlarının açılması və ixrac boru kəmərlərinin inkişafı üçün böyük sərmayələr lazımdır. Yenikeyeffin rəyinə görə, qazın qiymətinin neftin hazırki rejimdəki qiymət dinamikası ilə əlaqəsi yeni layihələrin yolunda maneə ola bilər. Bu isə, uzun müddət ərzində alıcılara zərər vura bilər - onlar qaz istehsalçılarının "mavi yanacağın" aşağı qiymətlərinə görə, əhəmiyyətli pul ehtiyatlarına ehtiyacının olduğu vəziyyətdə fyuçers müqavilələrinin çatışmaması ilə qarşılaşa bilərlər,  - o hesab edir.

Üçüncü məsələ neft ticarətinin başlıca olaraq uzunmüddətli müqavilələr vasitəsilə həyata keçirilən qaz ticarətindən fərqlənməsidir.

"Bu isə o deməkdir ki, qaz istehsalçılarına belə müqavilələrin şərtlərini, o cümlədən qiymət formalaşdırma formulunu və tədarük həcmlərini dəyişmək lazım gələcək", - Yenikeyeff deyib.

Onun sözlərinə görə, bu müqavilələr yalnız alıcılar yeni şərtlərlə razılaşdıqda dəyişdirilə bilər.

"Qaz həcmi fyuçerlərinin potensial çatışmazlığı yanacaq ixracatçılarının əlində ciddi kart ola bilər. Alıcılar əməkdaşlıq etsələr və yeni qaz tədarükü şərtlərilə razılaşsalar, biz Avropada və ola bilsin, dünyanın başqa hissələrində tamamilə başqa qaz bazarının inkişafını görəcəyik", - Yenikeyeff deyib.

Qaz ixrac edən ölkələr forumunun üzvləri aşağıdakılardır: Əlcəzair, Boliviya, Bruney, Misir, BƏƏ, Qvineya, İndoneziya, İran, Liviya, Malayziya, Nigeriya, Qətər, Rusiya, Trinidad və Tobaqo, Venesuela. Norveç və Qazaxıstan müşahidəçi statusu alıb. Yeni kartelin mənzil- qərargahı Dohada yerləşəcək.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: с[email protected]

“PAŞA Bank”ın baş sponsorluğu ilə “Virtual karyera sərgisi” keçirilib
“PAŞA Bank”ın baş sponsorluğu ilə “Virtual karyera sərgisi” keçirilib
Kapital Bank 2021-ci ilin I rübünün nəticələrini elan edib
Kapital Bank 2021-ci ilin I rübünün nəticələrini elan edib
Azər Türk Bank birinci rübü mənfəətlə başa vurub
Azər Türk Bank birinci rübü mənfəətlə başa vurub
Loading Bars
Xəbər lenti
Aİ ötən il inkişaf məqsədilə ayırdığı rəsmi maliyyə yardımının həcmini 66,8 milyard avroya çatdırıb
Azərbaycan Beynəlxalq Bankından süni intellekt sahəsində beynəlxalq konfransa dəstək
Bağçalarda 2 milyonluq yeyinti iddiası barədə AÇIQLAMA
Mərdəkan, Buzovna və Maştağa qəsəbələri də Balaxanı kimi abadlaşacaq
Azərbaycanda 120 valideyn barəsində inzibati tənbeh tədbirləri görülüb
Qarabağ separatçılarının "lideri" ifadəyə çağırıldı
Azərbaycanda məcburi əmək halları xeyli azalıb - Hesabat
Ötən il Azərbaycanda 94 nəfər insan alveri qurbanına çevrilib
Qubadlı rayonunun Məmər kəndi (FOTO/VİDEO)
5 kiloqrama yaxın narkotikin Azərbaycana keçirilməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
654 nəfər Azərbaycandan deportasiya olunub
Abonentlərin elektrik təchizatına qoşulma prosesi süni intellektlə tənzimlənir - "Azərişıq"
Tərtərdə sıradan çıxmış yanğın su hovuzları bərpa edilir (FOTO)
BTC ilə nəql olunan neftin həcmi açıqlanıb
AQTİ-nin Milli Referens Laboratoriyası beynəlxalq laboratoriyalararası səriştəlilik sınağında yüksək nəticə əldə edib
DOST Agentliyi Müşahidə Şurasının iclası keçirilib
“Sonuncu” filmi Rotterdam Beynəlxalq Film Festivalında (FOTO)
Bakıda 17 evdən oğurluq edən dəstə üzvləri saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azercell Tələbə Təqaüdü və Təcrübə Proqramının iştirakçıları uğurlarını bölüşür
AzTV ilə Özbəkistanın TV jurnalistləri arasında təcrübə mübadiləsi aparılacaq (FOTO)
Bakı Dialoqları Jurnalının növbəti sayı nəşr edilib
“Yaşıl Marafon” layihəsi üzrə ağacəkmə aksiyaları uğurla davam edir (FOTO)
Azərbaycanda tam orta təhsil səviyyəsi üzrə növbəti buraxılış imtahanı keçirilib
"Azərişıq" əhaliyə göstərdiyi 19 xidməti elektronlaşdırıb
"Azərişıq" yeni elektron xidmət istifadəyə verib
Aİ-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi sələfinin səhvlərindən dərs çıxarmır - Separatizm və terror alovlandırılır
Baş Prokurorluq KİV-də yayılan məlumatla bağlı təkzib verdi
1540-dan çox şəxsə ikinci doza vaksin vurulub - Poliklinika
Putinlə Lukaşenko Moskvada görüşəcək
İƏT-lə statistika sahəsində əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu təsdiqlənib
“Azərtütün Aqrar Sənaye Kompleksi” özəlləşdirilir - Sərəncam
Azərbaycanda koronavirusa qarşı peyvənd istehsalı nəzərdən keçirilir
Ermənistanın Gəncəyə raket atəşi zamanı çəkilən foto Türkiyədə ilin media fotosu seçildi (VİDEO)
Tərtərdə Ermənistanın raket və artileriya atəşi nəticəsində dağılmış yollar bərpa olunur (FOTO)
Azərbaycanda yeni seysmik stansiyaların quraşdırılmasına başlanır (FOTO)
Tarix Muzeyinə baş direktor seçilib
Ortaq Media Platforması milli maraqlarımızın qlobal media müstəvisində qorunmasına xidmət edəcək - Deputat
Raket-artilleriya batareyalarının döyüş atışlı taktiki təlimləri keçirilir (FOTO/VİDEO)
İranda ötən gün koronavirusdan 328 nəfər ölüb
Bakıda qatar vuran oğlanla bağlı araşdırma başlandı
Boru kəmərləri ilə Azərbaycan qazının tədarükü 15 faizdən çox artacaq
“PAŞA Bank”ın baş sponsorluğu ilə “Virtual karyera sərgisi” keçirilib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Pirşağıda yenidənqurma və təmir-bərpa işlərinin təməlqoyma tədbirində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
230 tender və 1061 kotirovka sorğusunun nəticələri ləğv edilib (FOTO)
Sabah 28 dərəcəyədək isti olacaq
SOCAR bu ilin I rübündə qazma, hasilat, emal və ixrac göstəricilərini açıqlayıb
Kapital Bank 2021-ci ilin I rübünün nəticələrini elan edib
Xroniki xəstəliyi olan insanlar oruc tutarkən ehtiyatlı olmalıdır - Nazirlik
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
Koronavirusdan qorunmaq üçün xüsusi qida var? - Səhiyyə Nazirliyindən açıqlama
Yaxın vaxtlarda şəhid ailələri və qazilər üçün növbəti yaşayış kompleksinin açılışı olacaq
DİN dövriyyədən 68 kiloqram narkotik vasitə çıxarıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Bir neçə ölkədən quş əti idxalı dayandırılıb
Hindistanda koronavirusa yoluxma və ölüm hallarında ən yüksək göstərici qeydə alınıb
Minaya düşən hərbi qulluqçumuz şəhid olub
Eldar Quliyev həyat yoldaşının yanında dəfn olunacaq - Nazirlik
Balakəndə koronavirus xəstəsinə cinayət işi açılıb
Ötən gün borca görə 18 nəfər saxlanılıb
İmişlidə müştərilərə qəlyan təklif edən çay evi aşkarlanıb
2342 şəhid ailəsinə vəsiqə verilib
Türkiyədə kriptovalyutanın istifadəsi qadağan olundu
Yaxın günlərdə müharibə əlillərinə avtomobillərin verilməsinə başlanılacaq
Xəzər rayonunda Vətən müharibəsi şəhidlərinin ailələri ziyarət olunur
Yunanıstanın qaz idxalında Azərbaycanın payı açıqlanıb
"8 Noyabr" prospektində yenidənqurma işləri aparılır (VİDEO)
AZAL-ın Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib (FOTO)
ABŞ-da atışma - Ona yaxın ölü, çoxlu yaralı var
Vergi Xidməti kartlardan böyük məbləğdə vəsaitin tutulmasına aydınlıq gətirib
Azərbaycanda süni intellekt sahəsində beynəlxalq konfrans keçiriləcək
Saatlıda gecə saatlarında işləyən çayxana aşkarlanıb
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 3 milyonu ötdü
Yasamalda ağaclar düzgün budanmayıb - ETSN (FOTO)
Lənkəranda qaçırılan avtomobil Masallıda tapıldı (FOTO)
Xalq artisti Eldar Quliyev vəfat edib
SOCAR qaz anbarlarının doldurulmasının başlayacağı vaxtı açıqlayıb
BDYPİ Rusiyaya gedən yük maşınlarına xəbərdarlıq etdi - Cəriməsi olanlar buraxılmaycaq
2021-ci il İslam Həmrəylik Oyunları təxirə salına bilər
Azərbaycan neftinin qiyməti 66 dolları ötüb
Ötən gün 13 nəfər xilas edilib - FHN-nin əməliyyat görüntüləri (VİDEO)
Bu il 17,6 min pensiya, müavinət və təqaüd təyinatı elektron qaydada aparılıb
İtaliya nümayəndə heyəti Ağdamda səfərdə olub (FOTO)
Azər Türk Bank birinci rübü mənfəətlə başa vurub
Ötən gün evini tərk edən daha 10 koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Sahibsiz iti vurmaq istəyərkən 13 yaşlı oğlanı güllələyib öldürdü
Mingəçevir Dövlət Universitetinin gənc əməkdaşları peyvənd olunublar (FOTO)
Kapital Bank və “Qırmızı Ürəklər” şəhidlərin xatirəsinə ağac əkiblər
Ağdam rayonunun Bağbanlar kəndi (VİDEO)
Paşinyanın söylədiyi heç bir fikir şərh olunmağa belə layiq deyil - XİN
Lənkəranda qadını vurub öldürən sürücü saxlanıldı (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin rektoru Tələbə Gənclər Təşkilatının fəal üzvləri ilə görüşüb (FOTO)
Aprelin 16-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Bu gün növbəti buraxılış imtahanları keçiriləcək
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 656 nəfər yoluxub
Vətən müharibəsi zamanı beynəlxalq ictimaiyyət bir daha erməni barbarlığının şahidi oldu - Pərvin Kərimzadə
ATƏT Minsk Qrupu həmsədrlərinin turistik diplomatiya sevdası yenidən baş qaldırıb - TƏHLİL
Rusiya Böyük Britaniya ilə aviaəlaqənin dayandırılmasını uzadır
Bayden Cənubi Koreya prezidentilə mayda Vaşinqtonda görüşəcək
Pentaqon Qara dənizə iki esminesini göndərmək planını dəyişib
İsrail Qəzza zolağında HƏMAS-ın mövqelərinə zərbələr endirib
Bütün xəbərlər