Məhv edilən tabular - Trend-in icmalçısı

Məhv edilən tabular - Trend-in icmalçısı

Trend-in Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri Rufiz Hafizoğlu

Bir zamanlar xarici siyasətini "soyuq müharibə"yə kökləmiş Türkiyə, 2002-ci ildə Ədalət və İnkişaf Partiyasının hakimiyyətə gəlişindən sonra, ölkənin xarici və daxili siyasətində əsaslı dəyişikliklərə nail oldu.

Dolayısı ilə artıq Ankara, hakim partiyanın simasında, kimlərinsə diktəsi ilə deyil, yalnız öz müstəqil və uğurlu siyasətini yürütməyə başladı.

Bəlkə də AKP hakimiyyətinin ən uğurlu addımı, özündən əvvəlki hökumətlərin bildiyi, lakin danışmağa cəsarət etmədiyi problemləri gündəmə gətirməsi və bu məsələləri geniş kütləyə çıxarması idi.

Bu məsələlərdən ən başlıcası, üzvləri yüksəkrütbəli hərbçilər və siyasi xadimlərdən ibarət olan "Ergenekon" adı altında fəaliyyət göstərən terror təşkilatının ifşa edilməsi idi ki, bir çoxu hakimiyyətin "ergenekonçu"larla apardığı amansız mübarizəni cümhuriyyət dəyərlərinin və Atatürk prinsiplərinin məhvi üçün edildiyini söyləyirdi.

Çünki təşkilat üzvləri həbsedilmə səbəblərinin, sadəcə, Atatürk və cümhuriyyət dəyərlərinə sahib olduqları üçün edildiyini irəli sürürdülər.

Dövlətin "Ergenekon"a qarşı apardığı mübarizədə tam uğur qazanmayacağını söyləyənlər tapılsa da, görülən tədbirlər, demək olar, öz bəhrəsini verdi.

Ordu ilə hakimiyyətin Ankara küçələrində apardığı gizli, lakin amansız döyüşdə AKP öz varlığını və gücünü isbat edə bildi. "Ergenekon"un hakimiyyətə qarşı hazırladığı gürz (balyoz) isə elə "Ergenekon"un özünə dəydi.

Bu, hakimiyyətin zəfərlərindən biri və demək olar ki, məhv etdiyi tabulardan ilki oldu.

Hakimiyyətin demokratik islahatlar çərçivəsində gördüyü işlərdən kürd, erməni, ələvi roman açılımları idi ki, erməni açılımı istisna olmaqla, digər layihələrin hamısı qismən də olsa uğurla nəticələnmişdi.

Maraqlıdır, görəsən, nə üçün daha əvvəlki hökumətlər ölkə daxilində həm kürd probleminin, həm də qonşu ərəb dövlətləri ilə problemlərin olduğunu bildikləri halda, onları həll etmək iqtidarında deyildilər.

Səbəblərə gəlincə, bunlardan biri, AKP-dən fərqli olaraq, əvvəlki hökumətlərin kürd və PKK terminlərini bir çox hallarda eyniləşdirməsi idi ki, bu da, özünü kürdlərin müdafiəçisi kimi qələmə verən PKK terror təşkilatının mövqeyinə xidmət edirdi.

Təbii ki, bu fakt AKP hakimiyyətinin diqqətindən qaça bilməzdi, Ərdoğan bu faktdan məharətlə faydalandı, PKK və kürd terminlərini siyasi müstəvidə bir-birindən ayırdı.

Demokratik açılım planının davam etdirilməsində diqqətdən qaçan bir məqam da var ki,  bu da hakimiyyətin İslam prinsiplərinə önəm verməsidir.

Çünki regiondakı kürd və türkləri birləşdirən ən güclü faktor islam faktorudur.

İslam amilinin türk-kürd münasibətlərinə qaytarılması və məsələyə bir çox hallarda məhz bu prizmadan yaxınlaşma isə mövcud problemin həlli istiqamətində öz bəhrəsini verə bilər.

Siyasi proseslərin tez inkişaf etdiyi və bir-birini əvəz etdiyi Türkiyədə, demokratik açılım çərçivəsində kürd probleminin sonradan arxa plana keçməsinə bariz nümunə isə, ölkənin Milli İstixbarat Təşkilatına (MİT) ölkə daxilində deyil, onun hüdudları kənarında əməliyyatların keçirilməsində yetərincə ciddi təcrübəyə sahib olan Hakan Fidanın gəlməsi göstərilə bilər.

Hətta Baş nazir Ərdoğan Hakan Fidanın təyin edilməsindən sonra verdiyi açıqlamada, türk kəşfiyyatı üçün bundan sonra prioritetin ölkədaxili deyil, ölkəxarici olacağını bildirdi.

Hakan Fidanın MİT-ə başçı olaraq təyin edilməsi isə onsuz da gərgin olan Türkiyə - İsrail münasibətlərinə təsirsiz ötüşmədi.

Davos, səfir qalmaqalı və "Azadlıq" donanmasından sonra, yeni bir qalmaqal da gündəmə gəldi ki, bu dəfə də İsrail rəsmiləri Hakan Fidanın iranpərəst olduğunu iddia edərək, iki ölkə xüsusi xidmət orqanı arasındakı gizli məlumatların İrana ötürülməsindən ehtiyatlandıqlarını bildirdilər.

Bu, İsrail tərəfindən sübut edilə bilməsə də, sözlərin sətiraltı mənası bundan ibarət idi ki, İsrail regionda öz kəşfiyyatına alternativ görmək istəmir.

Şübhəsiz, İsraillə yanaşı, regionun ərəb dövlətlərindən olan İordaniya, Misir və Səudiyyə Ərəbistanı da Ankaranın yürütdüyü xarici siyasətdən bir o qədər razı deyil.

Çünki gec-tez, Ankaranın demokratiya və insan haqları sahəsində apardığı islahatlar regionun bütün dövlətlərinə, o cümlədən, ərəb dövlətlərinə öz təsirini göstərəcək.

Sadalanan dövlətlərin liderləri çox gözəl başa düşürlər ki, Türkiyədən əsən demokratiya küləyi, onların hakimiyyətinin sonuna təkan verə bilər. Lakin Ankaranın demokratiya ixracı planının olub-olmaması hələ sual altındadır.

Hakimiyyətə gəldiyi gündən etibarən, bir çox şeylərə iddialı hakim partiyanın qarşısında qonşu dövlətlərə demokratiya ixracından daha ciddi və həyati əhəmiyyətli məsələ durur ki, bu da 12 sentyabrda ölkə konstitusiyasına ediləcək dəyişiklik haqqında keçiriləcək referendumdur.

Referendumun başqa vaxt deyil, məhz 12 sentyabrda keçirilməsi isə təsadüfi deyil. Bu, AKP-nin məhv etməyə çalışdığı növbəti tabulardan biridir. 30 il bundan əvvəl Türkiyə Ordusu ölkə konstitusiyasının orduya verdiyi səlahiyyətlərdən istifadə edərək, hakimiyyəti devirdi və siyasi partiyalar bağlanıldı. 1980-ci il dövlət çevrilişi Türkiyədə demokratiya və insan azadlığına ciddi zərbə oldu.

Bu gün Türkiyədə baş verən bir çox proses onu söyləməyə əsas verir ki, hakim partiya referendum seçkilərində konstitusiyaya dəyişiklik uğrunda mübarizədə qalib gələcək.

"Tabuları məhv etməyə gəldik!" şüarı ilə siyasi arenada olan AKP-ni qarşıda daha ciddi sınaq - 2011-ci ildə keçiriləcək Parlament seçkiləri gözləyir.

Parlament seçkilərindən sonra, AKP-nin hakimiyyətdə qalıb-qalmayacağını indidən söyləmək çətin olsa da, bəlli olan budur ki, hakimiyyəti kimin təmsil etməsindən asılı olmayaraq, Ankara xarici siyasətində dəyişiklik etməyəcək.

Reza Deqati Fransa kanalında Şuşanın tarixindən, erməni vəhşiliklərindən danışıb (FOTO/VİDEO)
Reza Deqati Fransa kanalında Şuşanın tarixindən, erməni vəhşiliklərindən danışıb (FOTO/VİDEO)
Nyu-Yorkda tanınmış rəssam Aida Mahmudovanın PASTPRESENTFUTURE adlı sərgisi açılıb (FOTO)
Nyu-Yorkda tanınmış rəssam Aida Mahmudovanın PASTPRESENTFUTURE adlı sərgisi açılıb (FOTO)
Nizamini olduğu kimi tədqiq edən materialların yayılmasına böyük ehtiyac var - Alim
Nizamini olduğu kimi tədqiq edən materialların yayılmasına böyük ehtiyac var - Alim
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 8 005 nəfər sağalıb
Suraxanıda tikili yanıb
Fransada etiraz aksiyasında 12 polis xəsarət alıb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Filippin Hava Qüvvələrinə məxsus helikopter qəzaya uğrayıb
Azərbaycanın ictimai həyatında gənclərin iştirakı
Hirkan Milli Parkında baş verən yanğın lokallaşdırıldı
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə 2021-2022-ci illər üçün Vaksinasiya Strategiyası təsdiq edilib
Britaniyada son sutkada koronavirusdan 1295 nəfər ölüb
Zabratda qamışlıq ərazidə baş verən yanğın söndürülüb
Türkiyənin vitse-prezidenti COVID-19-a qarşı peyvənd olunub
Dövlət Yol Polisi: Müvafiq icazəsi olmayan şəxslər keçid postlarından buraxılmayacaqlar
Heydər Əliyev məktəbinin, İlham Əliyev idarəçiliyinin yetişdirdiyi gənclər bizə Zəfər yaşatdı - Deputat
Gimnastlarımız “Fəxri idman ustası” adına layiq görüldü
Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyev Respublika Veteranlar Təşkilatının Rəyasət Heyətinin iclasında iştirak edib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edib
Göyçay rayonunda ev yanıb
Şamaxı rayonunda yaşıllıqların sahəsi daha da genişləndirilir (FOTO)
Hirkan Milli Parkında baş vermiş yanğının bir istiqamətdə söndürülməsi təmin edilib (VİDEO)
Ötən il Azərbaycanın neft məhsulları ixracı artıb
Azərbaycanda 650 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 402 nəfər yoluxub, 15 nəfər vəfat edib
Bu gün Bakıda 554 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Mingəçevirdən Bakıya sərnişin daşıyan sürücü həbs edilib (FOTO)
Ağdam rayonunun Şelli kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanın Ermənistana qarşı dövlətlərarası ərizəsi İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinə göndərilib
“Azərlotereya” Türkiyənin “YMT Sans B.V.” şirkətinə müqavilə əsasında idarəetməyə verilib - SƏRƏNCAM
BŞİH və “Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Kəlbəcər qəbiristanlığında 27 ildən sonra azan səslənib (VİDEO)
Çində 5 gün ərzində xəstəxana tikilib
Postlardan keçməyə cəhd göstərən 1751 nəqliyyat vasitəsi geri qaytarılıb - STATİSTİKA
İranda 96 nəfər koronavirusdan ölüb
İsmayıllı sakinlərindən 4 ədəd odlu silah götürülüb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev dünyaya mesaj verdi ki, Azərbaycan həmişə bəşəri dəyərlərə qiymət verən humanist bir dövlətdir - Tamam Cəfərova
Bu il aktiv məşğulluq və sosial müdafiə proqramları daha da genişlənəcək
Bakının hansı rayonunda koronavirus daha çox yayılıb?
Prezidentin tarixi zəfəri: Bir zamanlar düşmənlərin “Yallı” getdiyi Cıdır düzünə artıq öz sahibləri qayıdıb
Azərbaycanda koronavirusa yoluxmanın ən çox qeydə alındığı bölgələr
Köçkünlərin azad edilən ərazilərimizə qayıdışı 3 mərhələdə ola bilər - İqtisadçı
Azercell-in Mobil Göz və Mobil Diş Klinikaları 2020-ci il ərzində yüzlərlə insana təmənnasız tibbi xidmət göstərib! (FOTO)
Gürcüstanda hakim partiyanın yeni sədri seçilib
Moskva hava limanlarında onlarla reys təxirə salınıb
Yol polisindən qeyri-sabit hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə XƏBƏRDARLIQ
Şuşa şəhəri elektrik enerjisi ilə təchiz edilib (VİDEO)
Səfərbərlikdən tərxis edilmiş şəxslərin müraciətlərinə baxılması üzrə komissiya 1700-dən artıq müraciətə baxıb (FOTO)
Biləsuvarda su kanalında qadın batıb
Şuşa əməliyyatı aparıcı beynəlxalq hərbi məktəblərin dərsliklərinə salınacaq - Vüqar Rəhimzadə
Ermənilər Qarabağda Azərbaycan mədəniyyətinin izlərini silməyə çalışırdılar - Deputat
Bu yollarda karantin postları fəaliyyətini davam etdirəcək - DYP
Bu ərazilərdə karantin postları ləğv edilir - Baş DYP
Gəncədə yaşayış yerini tərk edən COVID-19 xəstələrinə cinayət işi açılıb
Füzuli rayonunun Mirzəcamallı kəndi (FOTO/VİDEO)
54 şəhid ailəsi üzvü tibbi müayinədən keçirildi (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Yeni Azərbaycan Partiyasının təşəbbüsü ilə qanvermə aksiyası keçirilib (FOTO)
Bakıda qar yağacaq, yollar buz bağlayacaq
“BakuBus”un rəhbəri vəzifəsindən azad edilib
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
TAP iki ildən bir bazar sınaqları keçirəcək - İcraçı direktor
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 65 mini keçib
Azərbaycanda qaz sayğaclarının uzaqdan oxunmasına start verilib (FOTO)
Karantin rejimi ilə bağlı hansı qərarlar dəyişdi? - Qısa İZAH
Azad olunan ərazilərdə tütünçülüyün inkişafı müzakirə edilib (FOTO)
Azad olunmuş ərazilərimizdə yeni yolların, aeroportların tikilməsi böyük qayıdış üçün vacib prioritetlərdəndir - Deputat
Karantinə getməmək üçün yalnız vaksinasiya yetərli deyil - TƏBİB-dən çağırış
Reza Deqati Fransa kanalında Şuşanın tarixindən, erməni vəhşiliklərindən danışıb (FOTO/VİDEO)
Polis Yardımlıda əməliyyat keçirdi, keçmiş məhkumdan külli miqdarda narkotik aşkarlandı
Hindistanda dünyanın ən kütləvi peyvəndləməsi başlayıb
Məktəblərlə bağlı gələn həftə qərar veriləcək
Hər bir vətəndaşın vaksinasiyada aktiv iştirakı vacibdir – Şahmar Mövsümov
Vaksinasiyadan sonra da qorunma tədbirlərinə ciddi əməl etməliyik - TƏBİB
Kəlbəcər rayonunun Hacıkənd kəndi (FOTO/VİDEO)
Vaksin seçimində əsas meyar təhlükəsiz və effektlivliyidir - Səhiyyə Nazirliyi
Fevralın 1-dən 65 yaşdan yuxarı vətəndaşların vaksinasiyasına başlanılacaq
Azərbaycana 2 milyon doza Sinovac vaksini gətirilib
Azərbaycanda vaksinlər bu maliyyə mənbələri hesabına alınacaq
Bəzi ölkələrdən diri heyvan və heyvan mənşəli məhsulların gətirilməsinə məhdudiyyət qoyulub
Azərbaycanda vaksinasiya strategiyası açıqlanıb
Əsas məqsəd azad edilmiş ərazilərin bərpasıdır, ancaq koronavirusla mübarizəmiz də davam edir – Şahmar Mövsümov
Şuşada vaksinlərin saxlanma məntəqələri qurulur
Birinci bu şəxslər peyvənd olunacaq - CƏDVƏL
Pandemiya ilə güclü mübarizə üsulları hələ hazır deyil - Səhiyyə Nazirliyi
Gəncədə COVİD-19-a qarşı mübarizə tədbirləri davam edir (FOTO)
Azərbaycanda yanvarın 18-dən koronavirsa qarşı vaksinasiya başlayacaq - Şahmar Mövsümov
Ölkədə COVİD-19-a yoluxma əmsalı 5 faizədək enib - TƏBİB
Tətbiq olunan sərt karantin rejimi öz müsbət nəticələrini verib - Prezidentin köməkçisi (ƏLAVƏ OLUNUB)
Tərtərdə qanunsuz işləyən kompüter zalı aşkar olundu (VİDEO)
Yaxın qohumların dəfnində iştirakla bağlı qərar açıqlanıb
Bu tarixdən bərbərxanalar və gözəllik salonları açılır
Bir gündə cinayət törədən 45 nəfər saxlanılıb
“Ehtiyat zabit hazırlığı kursu”na növbəti qəbul başlayır
Operativ Qərargah beynəlxalq və ölkədaxili uçuşlar bağlı məlumat yayıb
Bütün qapalı və açıq məkanlarda maska məcburidir - RƏSMİ
5 şəhər və 12 rayona giriş-çıxış bərpa olunmur
Metronun qapalı qalması və ictimai nəqliyyatın həftəsonu işləməməsi ilə bağlı qərar qüvvədə qalır
Bu tarixdən kafe və restoranlar işləyə biləcək - Operativ Qərargah
Bu sahələrin fəaliyyəti bərpa olunur
SMS icazə ləğv olunur - RƏSMİ
Azərbaycanda sərt karantin rejimi yumşaldılır
"Twitter"in işində qüsurlar yaranıb
TAP-ın buraxılış gücü artırıla bilərmi?
260 qaziyə sosial-psixoloji reabilitasiya xidmətləri göstərilib (FOTO)
Bütün xəbərlər