Azərbaycanda “Wi-Fi” təhlükəsizliyi ilə bağlı insidentlərin sayında kəskin artım var - Nazirlik

Azərbaycanda “Wi-Fi” təhlükəsizliyi ilə bağlı insidentlərin sayında kəskin artım var - Nazirlik

Bakı. Trend:

Son günlər ölkəmizdə “Wi-Fi” təhlükəsizliyi ilə bağlı insidentlərin sayında kəskin artımın olması, əsasən istifadəçilərin şəbəkə qurğularının (router və modemlər) ələ keçirilərək “Wi-Fi” şəbəkə adlarının arzuolunmaz şəkildə dəyişdirildiyi halları müşahidə edilir.

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyindən Trend-ə vrilən məlumata görə, nazirlik yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən insidentlər araşdırılır. Araşdırmalar nəticəsində hücumların baş verməsinin əsas səbəbinin şəbəkə qurğularının təhlükəsizliyi üçün sadə təhlükəsizlik tənzimləmələrinin tətbiq edilməməsinin olduğu müəyyən edilib. Belə ki, qurğular üçün standart və zəif parollardan (admin, password, 12345 və s.), şəbəkə adlarında müəyyənləşdirici məlumatlardan (ad, soyad, telefon nömrəsi, ünvan və s.) istifadə olunub, eləcə də proqram təminatı yeniləmələri aparılmayıb.

Bildiyimiz kimi, evimizdə olan bütün qurğular (telefon, kompüter, smart qurğular və s.) internetə router cihazı vasitəsilə qoşulur. Router düzgün konfiqurasiya olunmadığı, təhlükəsizliklə bağlı vacib sazlamalar aparılmadığı, eləcə də zəif və standart parollardan istifadə olunduğu zaman asanlıqla bədniyyətlilər tərəfindən ələ keçirilə bilər.

Router yoluxduqda, bədniyyətlilər tərəfindən istifadəçilərin trafiki izlənilməklə fərdi məlumatları ələ keçirilə, routeri sıradan çıxarıla, şəbəkələrində olan digər cihazlara hücumlar oluna bilər. Məhz bu səbəbdən routerin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi kompüterin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi qədər vacib hesab olunur.

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti vətəndaşlara vaxt itirmədən aşağıdakı sazlamaları aparmalarını tövsiyə edir:

Aşağıdakı sazlamaları etmək üçün kompüteriniz routerə qoşulu olduqda, veb-brauzerdə routerin IP ünvanını (adətən routerin arxa hissəsində göstərilir) daxil etməklə idarəetmə panelinə daxil olmalısınız. Bu zaman sizdən istifadəçi adı və parol istəniləcək. Bu məlumatlar routerin istifadə təlimatından və ya istehsalçı və modelə görə internetdə axtarış edilməklə əldə edilə bilər.

İlk öncə routerin susmaya görə təyin edilən standart istifadəçi adı və parolunu dəyişin. Bu parollar modelə və istehsalçıya görə asanlıqla internetdən əldə oluna bilər. Bu səbəbdən routeriniz üçün uzun və mürəkkəb parol (böyük və kiçik hərflər, rəqəm və simvolların kombinasiyasından ibarət 10-12 simvol uzunluğunda) seçin və onu başqa şəxslərlə paylaşmayın.

Routerin proqram təminatını (firmware) mütəmadi olaraq yeniləyin. Son nəsil routerlərdə proqram təminatı avtomatik yenilənir, köhnə cihazlar üçün yenilənmə vaxtaşırı manual olaraq yerinə yetirilməlidir. Yenilənmə qəbul etməyən qurğular dəyişdirilməlidir.

“Uzaqdan idarəetmə/Remote administration” funksiyasını söndürün və router parametrlərini tənzimləmək üçün routerinizə fiziki olaraq qoşulmadan – kabeldən istifadə edin.

“Wi-Fi” şəbəkənizi ən son şifrləmə standartlarından (“WPA2” və ya “WPA3”) istifadə etməklə şifrləyin. “WPA2” seçimi olmadığı təqdirdə router dəyişdirilməlidir. “Wi-Fi” üçün parol seçərkən ardıcıl rəqəm və düymələrdən, fərdi məlumatlarınızdan istifadə etməyin. Böyük və kiçik hərflər, rəqəm və simvolların kombinasiyasından ibarət 10-12 simvol uzunluğunda mürəkkəb parol seçilməlidir.

“Wi-Fi” şəbəkə adında (yəni “SSID”) hər hansı müəyyənləşdirici məlumatlar (ad, ünvan, telefon nömrəsi, fiziki ünvanlar və s.) istifadə olunmamalıdır. Hər routerin özünə uyğun zəiflikləri olduğunu və bunların hakerlərə məlum olduğunu nəzərə alaraq standart şəbəkə adlarından istifadə etmək olmaz.

Router və modemdə təhlükəsizlik divarının (“firewall”) aktiv edilməsi, “UPnP” və “WPS” funksiyasının söndürülməsi tövsiyə edilir.

“Wi-Fi” şəbəkəsinin parolu kənar şəxslərlə paylaşılmamalı və mütəmadi yenilənməlidir.
“Guest network” funksiyasından istifadə olunması tövsiyə edilir. Bu sizə şəbəkənizi seqmentləşdirməyə və ziyarətçilərə onun yalnız bir seqmentinə daxil olmağa icazə verir.

Bütün istifadəçilərdən bu məsələyə ciddi yanaşmaları və vaxt itirmədən qeyd edilən sazlamaları aparmaları xahiş olunur. Hər hansı çətinlik yaranarsa, routeri konfiqurasiya edən internet xidməti provayderlərinə müraciət edə bilərlər.

İstifadəçilərdən “Wi-Fi” şəbəkəsinin adı xəbərləri olmadan dəyişdirildiyi və ya routerlərinin yoluxduğuna dair hər hansı şübhələri olduğu hallarda “www.cert.az” rəsmi saytı və ya reports@cert.az e-poçtu, həmçinin sosial şəbəkə hesabları vasitəsilə Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə müraciət etmələri xahiş olunur.

Azərbaycanda sahibkarlar üçün nağdsız ödənişlər sistemi necə qurulur?
Azərbaycanda sahibkarlar üçün nağdsız ödənişlər sistemi necə qurulur?
Bağlanan 4 bank üzrə əmanətçilərə ödənilən kompensasiyanın məbləği açıqlanıb
Bağlanan 4 bank üzrə əmanətçilərə ödənilən kompensasiyanın məbləği açıqlanıb
Sentyabrın 25-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Sentyabrın 25-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Loading Bars
Xəbər lenti
Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, terrorizmə dəstəyi “Hədəf”də müzakirə olunub
İstanbulda meşə yanğını baş verib
Pakistanlı deputat: Ermənistanın etno-faşizmi regional stabilliyə təhlükə törədir
Kiçik Qızılağac körfəzinə balıq körpələri buraxılıb (FOTO/VİDEO)
Dünyanın ən "çirkin" təyyarəsinin adı açıqlanıb
Baş nazirin müavini cəbhə boyu yaşayış məntəqələrində olub
Kolumbiya prezidentinə qarşı sui-qəsd hazırlanır
Abşeronda evdə yanğın baş verib
"Təhsildə online platformalardan istifadə qaydalarının öyrədilməsi" layihəsi uğurla başa çatıb (FOTO)
Cüdo idman növü üzrə paralimpiya komandalarımız təlim-məşq toplantısında iştirak edir (FOTO)
Akif Qurbanov: Payız-qış mövsümündə kəskin respirator virus infeksiyalarına yoluxma arta bilər (VİDEO)
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinə yeni mətbuat katibi təyin olunub
Deputat: Prezident İlham Əliyev BMT-də bir daha Ermənistanın işğalçılıq və müharibə planlarını ifşa etdi
Bu gün Bakıda 553 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Nazirlik regionlarda ictimai nəqliyyatda təmassız ödənişin tətbiqi barədə
Qlobal çağırışlar və Azərbaycanın baxış bucağı
Şamil Ayrım: Nikol Paşinyanın davranışlarına baxdıqda onun bölgədə sülh və sabitlikdən uzaq bir siyasət apardığını görürük
Rusiyanın koronavirus vaksini uşaqlar üzərində sınaqdan keçiriləcək
10 şagirddə koronavirus aşkarlandı
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm sahəsi üzrə kadr hazırlığına həsr olunan birgə layihəyə start verilib (FOTO)
Bakıda yol qəzası olub, nəqliyyatın hərəkətində sıxlıq var (FOTO)
Baş Nazir Əli Əsədov ukraynalı həmkarına başsağlığı verib
Prezident İlham Əliyev Çin Xalq Respublikasının Sədrini təbrik edib
Ceyhun Bayramov Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi ilə görüşüb (FOTO)
Külli miqdarda narkotikin ölkə ərazisində qanunsuz dövriyyəsinin qarşısı alındı (VİDEO)
Azərbaycanda 108 nəfər koronavirusa yoluxdu, 131 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
İranda 3,2 min nəfər koronavirusa yoluxub
Prezident İlham Əliyev Ukraynanın dövlət başçısına başsağlığı verib
Rezidenturaya qəbul olmaq üçün ixtisas seçimi başa çatıb
Rusiyada bir gündə 7 500-dən çox yoluxma qeydə alındı
“Msta-S” özüyeriyən haubitsalardan döyüş atışları keçirilir (FOTO/VİDEO)
I Divizionda ilk turun oyun cədvəli açıqlanıb
Ceyhun Bayramov Ukraynaya başsağlığı verib
Livanın Baş naziri istefa verdi
Koronavirus vaksini dayanıqlı immun reaksiyası nümayiş etdirib
“Təmiz sahil, təmiz Xəzər” devizi altında təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Azərbaycan nümayəndə heyəti BMT Baş Assambleyasının sessiyasında Paşinyanın cəfəng bəyanatlarını qətiyyətlə rədd edib
İrandan Azərbaycana narkotik keçirən dəstə saxlanılıb (FOTO)
Quş əti diyetik və faydalıdır
Baş Prokuror və Hərbi Prokuror cəbhəboyu hərbi hissələrdə olublar (FOTO)
Deputat: Paşinyan BMT-dəki çıxışında özünü ifşa etdi
XİN-in həbsdə olan daha bir sabiq əməkdaşı ev dustaqlığına buraxıldı
Paytaxtda karantini pozan restoranın 3 işçisi və 5 müştəri cərimələndi
XİN-in sabiq şöbə rəisi Nurupaşa Abdullayev ev dustaqlığına buraxılıb
Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 5 minə yaxınlaşır
Könül Nurullayeva: Nizami rayon sakinlərini narahat edən sosial problemlər tərəfimizdən nəzarətə götürülüb (FOTO)
İstirahət gününün havası açıqlanıb
Türkiyə hökuməti: Paşinyanın Azərbaycan və Türkiyənin ünvanına səsləndirdiyi bəyanatlar dünya ictimaiyyətini aldatmaq cəhdidir
Ermənilər və onların havadarları sosial şəbəkələrdə yalan məlumatlar yayır (FOTOFAKT)
Şamaxının 97 faizi qazlaşdırılıb
Azərbaycandan Sankt-Peterburqa kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı müzakirə edilib
Qaxın turizm marşrutu tullantılardan təmizlənib (FOTO)
Ermənistanda son sutkada 429 nəfər koronavirusa yoluxub
Prokurorluq keçmiş arvadını öldürən şəxsi axtarır
İşsizlikdən sığorta ödənişi üçün necə müraciət edilməlidir?
Yaponiyanın yeni Baş naziri Putinlə danışığa hazırlaşır
“Aqroservis” gübrənin satış qiymətini ucuzlaşdırıb
Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi həqiqətləri Ermənistan XİN-i öz cılız açıqlaması ilə dana bilməz - Leyla Abdullayeva
Aydın Quliyev: Təkmilləşdirilmiş BMT sisteminə böyük ehtiyac var
552 vakant direktor vəzifəsi müsabiqəyə çıxarılacaq
“Abituriyent” jurnalının 8-ci nömrəsi çapdan çıxıb
Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılır
Azərbaycanda əhali pullarını daha çox hara xərcləyib?
Ermənistan iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən atəşkəsi 48 dəfə pozub
Ağdaşda 6 otaqlı ev yanıb
XİN-in həbsdə olan iki əməkdaşı məhkəməyə müraciət edib
Bakının küçələri yenidən dezinfeksiya edildi (FOTO)
Kolumbiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 25 min nəfəri ötdü
Azərbaycanda sahibkarlar üçün nağdsız ödənişlər sistemi necə qurulur?
Qazaxıstanda koronavirusa daha 69 nəfər yoluxub
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 140 min nəfəri ötüb
Dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun bəstəsinin sədaları Vaşinqton şəhərində (FOTO)
Nigeriyada ştat qubernatorunun karvanına hücum olunub, 15 nəfər ölüb
Fransa və ABŞ-ın iki gəmisi Qara dənizi tərk edib
Moskvada koronavirusdan daha 17 nəfər ölüb
Ərdoğan və Dodon əməkdaşlığı müzakirə ediblər
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 7 milyon nəfəri ötdü
Yaponiyada sahillərində 5,1 bal gücündə zəlzələ olub
Ukraynada hərbi təyyarənin qəzaya uğraması nəticəsində ölənlərin sayı artıb (VİDEO) (ƏLAVƏ OLUNUB 3)
Ermənistanda müxalifət lideri Qagik Tsarukyan həbs olunub
Bu gündən Bakı, Sumqayıt və Abşeronda ictimai nəqliyyatın işi dayandırılır
Paşinyana Azərbaycanla müharibə niyə lazımdır? - Rusiyalı ekspertin şərhi
"Formula-1"də daha 7 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Ucarda yük avtomobili yanıb
ÜST koronavirusdan ölənlərin sayının 2 milyona çatacağını istisna etməyib
"TRT World" Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi haqqında film yaydı (VİDEO)
“Boeing 737 MAX” bu ilin sonunadək uçuşlarını bərpa edə bilər
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 273 min nəfəri ötüb
SOFAZ bu il investisiya portfelində səhmlərin payını artırmağı planlaşdırmır
Qazaxıstanlı politoloq: KTMT-nin resursları ərazi münaqişələrində istifadə oluna bilməz
Qazaxıstan və Azərbaycan səhiyyə turizmi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir
"Bosch" ən sürətli koronavirus testini hazırlayıb
10 rayondan olan 32 qadın fermerə dəstək göstərilib (FOTO)
3 nömrəli Uşaq İncəsənət Məktəbinin kollektivi və valideynlər yaradılan şəraitə görə minnətdarlıqlarını bildiriblər(VİDEO)
"Lufthansa" mindən çox pilotu ixtisar edəcək
Naqif Həmzəyev növbəti dəfə seçiciləri ilə görüşdü (FOTO/VİDEO)
Ədliyyə işçiləri və məhkumlardan 13 min test götürülüb, cəmi 18 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Ədliyyə Nazirliyi: Bu il 2 minə yaxın məhkum vaxtından əvvəl cəzadan azad olunub
Bütün xəbərlər