Sosial şəbəkələr, informasiya terroru və həqiqətin dəyəri

Sosial şəbəkələr, informasiya terroru və həqiqətin dəyəri

Bakı. Trend:

"Hər bir kütləvi informasiya vasitəsi milli dövlət quruculuğu prosesində, vətəndaş cəmiyyətinin qurulmasında, milli və bəşəri dəyərlərin bərqərar edilməsi və qorunmasında, ölkənin inkişafını təmin edən islahatların həyata keçirilməsində səmərəli surətdə iştirak etməli, həyatın güzgüsü kimi, həqiqət carçısı olmalıdır".

Ümummilli lider Heydər Əliyev

Zəmanəmizin ən ümumi səciyyəsi belədir: dünya qloballaşır və sosiallaşır. Yəni, insanların həyatına ümumi proseslər hakim kəsilir, çoxluğun maraq və tələbatı önə çıxır. Elmi-texniki yeniliklər də, əsasən, bir-biri ilə sıx bağlı olan bu iki inkişaf meylinin xidmətindədir. Ümumi texniki tərəqqi qloballaşmanın axarında ölkələrin və dövlətlərin sərhədlərini maneəsiz aşıb keçir. Baş verən yeniliklərin virtual böyük auditoriyalar yaratması isə dünyanın informasiya ilə idarə olunması effektini gücləndirir.

Fantastik imkanlardır. Qədərincə və xoş məramla yararlandıqda sonsuz hüdudlar açır, əks yöndə hədsiz bəlalar gətirir. Eynilə nüvə enerjisindən istifadə zamanı olduğu kimi: elektrikə çevriləndə ən ucuz güc mənbəyi olur, bombaya yüklənəndə dağıdıcı gücə çevrilərək bütün planetin və bəşəriyyətin həyatını təhlükə altına alır, məhvə məhkum edir. Qloballaşma da belədir: əndazəni aşanda xalqların maraqlarını tapdalayır. Sosiallaşma da bəzən təhlükə daşıyıcısına çevrilir: yanlış istiqamətə yönləndirilmiş kütlə dağıdıcı qüvvəyə çevrilir. Bu baxımdan texniki tərəqqinin insanlara bəxş etmiş olduğu qlobal və sosial informasiya şəbəkəsi həqiqətə yönləndiriləndə misilsiz həmrəylik, harmoniya yaradır. Yalanın, bəd niyyətin sosial informasiya şəbəkəsində yayılması isə çaşqınlıq, qıcıq, aqressiya törədir, ictimai rəyi yanlış istiqamətə yönəltməklə milli və dövlətçilik maraqlarına zərbə vurur. Tarixi tərəqqinin yönü inteqrasiyaya, mübadiləyə, qarşılıqlı faydalanmaya istiqamətlənməlidir. Bu baxımdan ənənəvi informasiya vasitələri tarixən, obyektiv məlumatın daha operativ və geniş dairəyə ötürülməsinə xidmət göstərib. Tarixin daha dərinliklərindən gələn məlumatın fərdi, yaxud qrup halında paylaşdırılması üsulları – söhbətləşmə, məktublaşma, müxtəlif formatlı toplantılar, hətta bu gün belə sosial-mənəvi ehtiyac duyulduğundan davam etməkdədir. İnformasiya texnologiyalarının virtual vasitələrlə müasirləşməsi kütləvi informasiya vasitələrinin yayım imkanlarını fantastik dərəcədə artırdığı kimi, sosial paylaşmanın da hüdudlarını zaman və məkan baxımından əritmiş, bu nəhəng, möcüzəli məkana girişi əksəriyyət üçün əlçatan etmişdir. Artıq ürəyindəki hansısa fikri bölüşmək üçün qonşunun qapısını döyməyə, kimdənsə günlərlə məktub gözləməyə də ehtiyac yoxdur. Həmfikirlərin harasa təcili yığışması da vacib deyil. Hansısa məlumat, rəy, mülahizə qısa müddətdə və çevrəsi genişlənməklə maneəsiz yayılır. “İnternet” deyilən beynəlxalq elektron rabitə vasitəsi həm ənənəvi KİV yayımlarını, həm də “sosial media” adına iddialı ümumdünya sosial şəbəkələrini informasiya məkanında “qonşuluq”, “ortaqlıq” mövqeyinə çıxarıb. Bir çox halda ənənəvi informasiya vasitələri ilə sosial şəbəkə yayımlarının sədləri itir, bir-birinə qarışır. Bu durum neçə çözülməlidir? Sosial şəbəkə, doğrudanmı, yeni tipli mediadır? Bu şəbəkəni yönləndirən blogerləri, onun istifadəçilərini jurnalist saymaq olarmı? Məlum meyarlar hələlik itmiş sədləri ayırd etməyə imkan verir. Əvvəla, ənənəvi KİV peşəkar informasiya qurumudur, onun hədəfi kütləvi auditoriyanı xoş məramla, sistemli məlumatlandırmaq, maarifləndirmək, həmçinin reklam xidməti göstərməklə, cəmiyyət miqyasında obyektiv ictimai rəy formalaşdırmaqdır. Jurnalist bu ictimai fəaliyyətin peşəkar təşkilatçısı və daimi icraçısıdır. Sosial şəbəkənin fəaliyyəti isə stixiya, təsadüfi mövzular, fərdi və qrup maraqları üzərində formalaşır. Onun məqsədi həqiqi ictimai rəy formalaşdırmaq deyil, informasiya ötürücülüyü də qeyri-peşəkar və sistemsizdir. Bütün bunlar öz yerində. Narahatlıq doğuran odur ki, dünyada irili-xırdalı pozucu dairələr informasiya məkanının mötəbərliyini qoruyan, bununla da ciddi rəqabətdə özünü sığortalamağa çalışan ənənəvi media vasitələrinə yol tapa bilməyəndə, hələlik beynəlxalq hüquq normaları ilə qorunmayan, müəyyən mənada “qapıları hamının üzünə açıq olan” sosial şəbəkəyə üz tutur. Belə pozucu ünsürlərin yalan, böhtan və qərəz yüklü informasiyaları sosial şəbəkədə, bir çox halda, maneəsiz yayılır. Sosial şəbəkələri “sosial media” kimi tanıtmağa və qəbul etdirməyə çalışanlar da belə bədniyyətli pozucu mərkəzlər və qüvvələrdir. Vaxtilə iki nəfərin bir-biri ilə, yaxud qrup halında məktublaşması jurnalistika sayılmadığı kimi, indiki halda, sosial şəbəkədəki şəxsi yazışma, xəbərləşmə də media sayıla bilməz. Hər iki fəaliyyətin ortaq tərəfi informasiya yayımıdır. Peşəkar media yaydığı informasiyaya görə cəmiyyət qarşısında əxlaqi və hüquqi məsuliyyət daşısa da, sosial şəbəkələr hələlik bu tələblərə məhəl qoymur. Bütün bunlara görə sosial şəbəkə cəmiyyətin “dördüncü hakimiyyət” statusunu etibar etdiyi mötəbər yayım vasitəsi - media sayıla bilməz. “Açıq qapı” məsələsi də buradan meydana gəlir. Demokratiya şəraitində insanların həqiqi, yetərli informasiya almaq hüququna konstitusiya ilə təminat verilir və bu tələbatın ödənilməsi müvafiq qanunla tənzimlənir. Sosial şəbəkə isə insanların kütləvi özfəaliyyəti olaraq ərsəyə gəldiyindən bu məişət səviyyəli informasiya sferası obyektiv məlumat əldə etmək qaynağı sayılmır və bir çox halda zərərli fəaliyyət göstərir. Sosial şəbəkə bu səbəbdən vaxtaşırı beynəlxalq aləmdə, eləcə də Azərbaycan gerçəkliyində bəzən mənəvi epidemiya yayıcısına çevrilir, cəmiyyətdə zərərli viruslarla yoluxmuş ictimai rəy yaradır, beyinlərdə və düşüncələrdə zərərli toxumlar əkir. Beləliklə, ənənəvi mediada informasiya mötəbərlik keyfiyyəti qazanıb qurucu enerjiyə çevrilirsə, sosial şəbəkədə yalan, böhtan və şərlə emal olunmuş “informasiya” həqiqət dəyərini itirir, beyinləri dumanlandırır, ictimai rəyi çaşdırır. Bununla da təhlükə mənbəyinə çevrilir, insanların mənəviyyatına aqressiv enerji verir. Sosial şəbəkə internet üzərindən qarşılıqlı sosial münasibətlərin qurulması, şəxsi və ya korporativ mövqenin ifadə olunmasına xidmət edən platforma, onlayn-servis və veb-saytları əhatə edir. Veb 2∙0 : formatında digər resurs tipləri də mövcuddur. Bura sosial nişanlar (ünvanlar), sosial kataloqlar, sosial kitabxanalar, peşəkar sosial şəbəkələr daxildir. Peşəkar sosial şəbəkələr informasiya və təcrübə mübadiləsi, vakansiya təklifi və axtarışı, işgüzar əlaqələrin inkişaf etdirilməsi, yüksək peşəkarlıq tələb edən mövzuların müzakirəsi məqsədilə yaradılır. İnternet informasiyanın qorunması və ötürülməsi üçün birləşmiş kompüter şəbəkələrinin ümumdünya sistemidir. Buna görə də sosial şəbəkə istifadəçisi dərk etməlidir ki, o, yaydığı informasiyaya görə cəmiyyət qarşısında, fərdlər qarşısında ciddi məsuliyyət daşıyır. Təəssüf ki, çoxları bu məsuliyyəti dərk etmir. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, könüllü surətdə həyatdan getmə üsullarını təbliğ edən “ölüm qrupları”nın “Vkontakte” sosial şəbəkəsində zərərli fəaliyyəti üzündən gənclər və yeniyetmələr arasında intihar halları xeyli artmışdır. Valideynlərin bir qismi ağıllarına belə gətirmirlər ki, övladlarının intiharının əsl səbəbi sosial şəbəkədə aparılan intihar təbliğatıdır. Azərbaycanla bağlı mənfur planlarını reallaşdıra bilməyən düşmən dairələrin toruna düşmüş kəmsavad, dardüşüncəli, dünyada baş verən ictimai-siyasi hadisələri, transkontinental oyunları, beynəlxalq güclərin məkrli planlarını dərk etməyən qeyri-yetkin ünsürlərin fitnəkar, xəyanətkar əməlləri iflasa məhkumdur. Bunun dəfələrlə şahidi olmuşuq. Azərbaycan üçün taleyüklü məqamlarda Qərbdən körüklənən antiazərbaycan kampaniyasına millət olaraq monolit birliyimizlə təpki göstərmək, vətənsevər, millətsevər vətəndaş olaraq sərt mövqe sərgiləmək mənəvi borcumuzdur. Lakin, təəssüf ki, bəziləri dağıdıcı qüvvələrin toruna düşür, nankorluqla düşmənin səfində yer alır. Yadımdadır, redaksiyamıza gələn ahıl ər-arvad Avropaya getmiş övladlarından imtina etmələri barədə bizə müraciət təqdim edərək onu qəzetdə verməyimizi istədilər. Doğrusu, onların bu hərəkəti məni şübhəyə saldı. Araşdırmalar zənnimin məni yanıltmadığını təsdiqlədi. Sən demə, bu valideynlər Avropada sülənən övladlarına oturum almaq üçün onu “ölkədə təqib olunan müxalifətçi” kimi qələmə vermək məqsədilə bu yola əl atıblarmış. Sonradan öyrəndim ki, redaksiyada kələkləri baş tutmadığından oğullarına AXCP-dən “müxalifətçi” vəsiqəsi alıb göndəriblər. Qara texnologiyalardan istifadə edərək faşist və neofaşist təbliğatı aparan, milli və dövlətçilik maraqlarına qarşı terrorçuluq fəaliyyəti ilə məşğul olan beynəlxalq güclər ayrı-ayrı dövlətləri, qitələri, bütövlükdə planeti birqütblü dünyanın əsirliyində saxlamaq istəyirlər. Geosiyasi ziddiyyətlər, böyük dövlətlər arasındakı ixtilaflar, hərbi, ideoloji, informatik və diplomatik savaşlar qlobal dünya nizamının böhran keçirdiyini göstərir. Çoxqütblü dünya modelinin tərəfdarları olduğu kimi, əleyhdarları da var. Amma bu əleyhdarların böyük bir qismi təkqütblü dünya tərəfdarlarının yetirməsidir desək, həqiqəti etiraf etmiş olarıq. ABŞ-ın sabiq dövlət katibi Kondoliza Rays bildirir ki, çoxqütblülük ideyası birləşdirici güc ola bilməz: “Çoxqütblülük rəqabət, fərqli maraq və dəyərlər nəzəriyyəsidir. Bu ideologiya bizi bəşəriyyətin qarşısında duran böyük vəzifələrin həllindən uzaqlaşdırma təhlükəsi yaradır”. Reallıq isə bu təhlükənin birqütblü dünya modelindən, dünya ağalığı iddiasında olan böyük güclərin ədalətsiz mövqeyindən, ikili standartlardan irəli gəldiyini göstərir. Özünü liberal dünya nizamının arxitektoru və dayağı hesab edən ABŞ-ın, hər şeydən əvvəl, öz maraqlarını müdafiə etməsi, əslində, liberal dünya nizamı ilə ziddiyyət təşkil edir. Bu halda lokal məkanlarda regional təkamül düzəni məntiqinə uyğun konfiqurasiyalar meydana gəlir. Ancaq bu konfiqurasiyalar tez-tez böyük dövlətlərin açıq-gizli hücumuna, pozucu təsirinə məruz qalır. Pərdə arxasındakı mənfur ideoloqlar, siyasi dəllallar, intellektdən məhrum bədnam rejissorlar görünməsə də, uydurduqları şər və böhtan, əl atdıqları qeyri-məqbul vasitələr onların çirkin simasını, mənəviyyatsız daxili aləmini ifşa edir. Belələrinin əlində oyuncağa çevrilən turallar, orduxanlar, eminlər, azərlər, özgə qapılarında sülənərək şərəf və ləyaqət anlayışını unudurlar. Onların arsenalındakı şər və böhtan, yalan və uydurmalar ictimai rəyi çaşdırmağa, dövlətçiliyə zərbə vurmağa, ölkədə sabitliyi pozmağa, xaos və anarxiya mühiti yaratmağa, qanuni hakimiyyəti devirməyə hədəflənib. Xarici ölkələrin xüsusi xidmət orqanlarının, terror təşkilatlarının məxfi düşərgələrində təlim keçmiş, Suriyada, İraqda nəyin uğrunda vuruşduqlarını belə anlamadan qan tökən, insan öldürən, uşaqları yetim qoyan, ocaqları söndürən qatilləri “milli qəhrəman” kimi ictimai şüura sırıyan sosial şəbəkə istifadəçiləri, görəsən, suç ortağı, cinayət iştirakçısı olduqlarının fərqinə varırlarmı?! Bu zavallıların bir qismi intellektin yoxluğu, bir qismi də aldıqları qrantın müqabilində hesabat vermək məcburiyyətindən bədniyyətlilərin zombiləşmiş icraçısına çevriliblər. ABŞ, Danimarka, Almaniya, Avstraliya, Rusiya və digər ölkələrdə keçirilən sorğuların ümumiləşdirilmiş nəticələri və kontent-təhlillər göstərir ki, sosial şəbəkədən qaynaqlanan təhlükələrin sayı-hesabı yoxdur: təhdid, zorakılıq, seksual zorakılıq, konfidensiallığın itirilməsi, pedofillik, şayiə, şantaj, böhtan, imicə zərbə vurulması, spam, şəxsi informasiyanın ələ keçirilməsi, kiberterrorizm, psixikaya mənfi təsir və bu qəbildən olan digər neqativ hallar getdikcə həndəsi silsilə ilə artmaqdadır. Sosial şəbəkədə yerləşdirilən informasiya və kontentə görə onu təqdim edən istifadəçi cavabdehdir. Bu səbəbdən də çoxmilyonlu auditoriyada məsuliyyətsizliyə, səhlənkarlığa, milli, dini dözümsüzlüyə, konstitusion quruluşun devrilməsinə, dövlətə qarşı itaətsizliyə, qanunsuz aksiyalara çağırış hüquqi baxımdan dövləti cinayət kimi tövsif olunmalıdır. Bəs dünya dövlətləri sosial şəbəkədən gələn bəlalara, neqativ hallara qarşı necə mübarizə aparırlar? Məsələn, ötən il Ukrayna “Vkontakte” və “Odnoklassniki” şəbəkəsini bloka aldı. Ukrayna belə addım atan ilk dövlət deyil. Artıq Rusiyada da bağlanmış sosial şəbəkələr var.

Çin

Çin Xalq Respublikası fərqli yolla gedərək, “Facebook”, “Twitter”, “Youtube” və digər sosial şəbəkələrin analoqlarını yaradır. Artıq həmin analoji şəbəkələr ölkədə kifayət qədər populyarlıq qazanıb. “Facebook”un analoqu olan “Renren Network” interfeysli sosial şəbəkə Çin gəncləri arasında böyük maraq doğuraraq kütləviləşib. Çinin kütləvi mikrobloq servisi “Sina-Weibo” da uğurla fəaliyyət göstərir. Onun ən böyük sosial şəbəkəsi olan “Qzone” istifadəçilərinin sayına görə dünyada “Facebook” və “Youtube”dan sonra üçüncü yerdədir. Amma bu şəbəkələr yalnız Çində fəaliyyət göstərirlər.

Rusiya

Rusiyada bloka alınmış peşəkar sosial şəbəkə – “Linkedin”in istifadəçilərinin sayı artıq 36 faiz azalmışdır.

Türkmənistan

Türkmənistanda internet üzərində ciddi senzura vardır. Ölkə hakimiyyətinə tənqidi münasibət bəsləyən hər bir informasiya dərhal bloklanır. “Youtube”, “Facebook”, “Twitter” VK şəbəkələri, həmçinin “WhatsApp” və “Viber” messencerləri də bloklanıb.

Özbəkistan

Bu ölkədə sosial şəbəkələr bloka alınmasa da, “Skype” və “Viber” messencerləri bağlıdır.

Şimali Koreya

İnternetə və digər sosial şəbəkələrə giriş yoxdur. “Facebook”un analoqu kimi yaradılan “Starcon.net.kp” cəmi bir gün fəaliyyət göstərib. Ancaq ölkədə “İntranet” adlı daxili məlumat mübadiləsi şəbəkəsi var.

İran

“Facebook”, “Twitter, “Youtube” üzərində ən sərt senzura İrandadır. Bu şəbəkələr bloka alınıb. Fars dilində fəaliyyət göstərən interfeysli “Cloob.com” milli sosial şəbəkə ölkədə çox populyardır.

Tacikistan

“Facebook” sosial şəbəkəsi 2012-ci ildə bloka alınsa da, bir neçə ay sonra giriş bərpa olunub.

Pakistan

“Facebook” və “Youtube” şəbəkələrinə girişdə problemlər var, “Skype”, “WhatsApp” və “Viber” messencerləri zaman-zaman bloka alınır. Hakimiyyət bunu antiterror təhlükəsi ilə izah edir.

Səudiyyə Ərəbistanı

Bu ərəb ölkəsində rəsmi bloklanma olmasa da, “Facebook” və “Youtube” şəbəkələrinə qarşı maneələr yaradılır. Əxlaq polisi sosial şəbəkələrə qoyulan şəkilləri və “amoral” saytları izləyir, nəzarətdə saxlayır. Məsələn, şəbəkəyə başıaçıq şəkil qoymuş qız əxlaqsızlığa görə həbsə alına bilər.

Vyetnam

“Facebook” şəbəkəsinə qarşı qismən məhdudiyyət vardır. Hökumət şəbəkəyə qoyulan informasiyanı daim izləyir. Sosial şəbəkədə hökumətin əleyhinə tənqidi informasiya yerləşdirilməsinə çox böyük məbləğdə cərimə tətbiq olunur.

Misir

2011-ci ildə “Ərəb baharı” zamanı internet bütünlükdə bağlanmışdır. Daha sonra “Twitter, “Youtube” və “Facebook” vaxtaşırı bloklanmışdır. Vəziyyətdən asılı olaraq, sosial şəbəkəyə giriş gah bloklanır, gah da açılır.

İnformasiya terroru

İnformasiya terroru sağlam zəkanın, insanların ağıl və düşüncəsinin normal fəaliyyətinə qarşı yönəldilmiş təhlükəli psixointellektual təxribatdır, insanların şüurlarına yeridilən yalan məlumat informasiya terrorunun əsas qaynağıdır. İnformasiya ilə manipulyasiya, kibercinayətkarlıq, faşizm və neofaşizm təbliğatı yolu ilə kütləvi şüura təsir etmək, qorxu və vahimə yaratmaq, insanları cinayətkar əməllərə sövq etmək niyyəti təkcə ayrı-ayrı fərdlərin deyil, xüsusi təlim görmüş məxfi mərkəzlərin, diversiya qruplarının, hətta böyük güclərin, bəzi dövlətlərin fəaliyyətində belə önəmli yer tutur. Serverlərin dağıdılması, konfidensial məlumatların bilərəkdən sosial şəbəkəyə ötürülməsi, transmilli korporasiyaların saytlarına hücum müasir dünyanın adi reallığına çevrilməkdədir. Hətta iş o yerə çatıb ki, qələbələri belə sivil yollarla, liderlik keyfiyyətləri əsasında deyil, məharətlə hazırlanmış informasiya mübarizəsi sayəsində əldə etməyə çalışırlar. Başqa sözlə desək, informasiya müasir müstəvidə silaha çevrilmişdir. İnformasiya terroru genişləndikcə yeni-yeni texnologiyalar, çeşidli üsullar ortaya çıxır. Beləliklə, vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. Bunun bir səbəbi də odur ki, internetin təmin etdiyi anonimlik terrorçunu görünməz gücə çevirir, onun aşkarlanmasını çətinləşdirir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp 2016-cı ildə dövlət başçısı seçilmişdir. İki ildir ki, ABŞ-da bəzi dairələr Rusiyanın prezident seçkilərinə müdaxilə etdiyini iddia edirlər. Rusiya tərəfi isə bu iddianı rədd edir. Məsələ çözülməmiş qalmaqdadır. Ehtimal ki, ABŞ-ın iddiası elə iddia olaraq da qalacaq. İnformasiya terrorizminin ən təhlükəli istiqamətlərindən biri də mental terrorizmdir. Kütlənin şüuru ilə manipulyasiya edən mental terrorizmin əsas silahı, təsir aləti kütləvi kommunikasiya vasitələridir. Cəmiyyətdə sosial gərginlik yaşandığı məqamda kütlənin gözləmədiyi, əksinə, onun emosional vəziyyətinə ciddi neqativ təsir göstərən qorxulu şayiələrin informasiya məkanına buraxılması hallarının alov saçan qığılcım kimi böyük partlayışa, ağır nəticələrə səbəb olması, çətin ki, kimdəsə şübhə doğursun. Mental terrorizmin daha təhlükəli istiqaməti cəmiyyətdə son dərəcə neqativ əhval-ruhiyyə yaradan aqressiv şayiə buraxılmasıdır. Belə şayiənin ən səciyyəvi nümunələrindən biri 1988-ci ilin dekabrında Ermənistanda zəlzələ baş verən zaman SSRİ tərəfindən uydurulan və informasiya məkanında dərhal ciddi reaksiya doğuran, əhalinin ABŞ-a qarşı nifrətini gücləndirən saxta informasiya idi. SSRİ-nin xüsusi xidmət orqanları o zaman çox ustalıqla belə bir şayiə yaymışdılar ki, ABŞ Ermənistanda tektonik-geoloji silahdan istifadə etmişdir. Bəzən adama elə gəlir ki, son dövrdə müxtəlif müstəqil internet resurslarının meydana gəlməsi həqiqəti anlamağa, düzgün məlumatı yüzlərlə yalanın, uydurmanın içərisindən saf-çürük edib seçməyə kömək edəcək. Təəssüf ki, çox vaxt buna müyəssər ola bilmirik. Çünki gərgin, ziddiyyətli məqamda şüurlara yeridilən şayiənin arxasınca informasiya məkanına ötürülən minlərlə doğru məlumat əsl həqiqətin obyektiv daşıyıcısı olsa da, şayiələrin zərərli psixointellektual təsirini dərhal silmək, yox etmək mümkün olmur.

(ardı var)

Həsən Həsənov,
“Xalq qəzeti”nin baş redaktoru, Əməkdar jurnalist

Bakı Limanının 2035-ci ilədək inkişaf strategiyası açıqlanıb
Bakı Limanının 2035-ci ilədək inkişaf strategiyası açıqlanıb
Zəngəzur dəhlizi Çindən Avropaya daşıma müddətini 12 günədək azalda bilər - Departament rəisi
Zəngəzur dəhlizi Çindən Avropaya daşıma müddətini 12 günədək azalda bilər - Departament rəisi
Bakı limanının Ro-Ro terminalı ildə 6 milyon tondan çox yük aşırmaq gücünə malikdir
Bakı limanının Ro-Ro terminalı ildə 6 milyon tondan çox yük aşırmaq gücünə malikdir
Loading Bars
Xəbər lenti
Balakəndə koronavirus xəstəsi barəsində cinayət işi başlanılıb (FOTO/VİDEO)
"Omicron" ştammı dünyanın 57 ölkədə aşkarlanıb
Məcburi peyvənd ən son tədbir olmalıdır - ÜST
Alimlər COVID-dən ölüm riskini beş dəfə artıran xəstəliklərin adlarını açıqlayıblar
"Instagram" da yeniliklər tətbiq edilir
Braziliya COVID-ə qarşı peyvənd olunmamış əcnəbilərə karantin tətbiq edir
Türkiyənin elektrikli avtomobilləri Las Veqasda keçiriləcək sərgidə nümayiş etdiriləcək
Belçikada səhiyyə işçiləri məcburi vaksinasiyaya qarşı etiraz edirlər
Kroos Real Madridin UEFA Çempionlar Liqası tarixində 1000-ci qolunu vurub
“Milan” avrokuboklarla vidalaşdı, "Atletiko" inamlı qələbə qazandı
Fransada 2020-ci ildən etibarən COVİD-ə yoluxanların sayında ən böyük artım qeydə alınıb
İsveçdə COVID-lə bağlı yeni qaydalar qüvvəyə minir
UEFA Çempionlar Liqası: “PSJ” qələbə qazanıb, “Mançester Siti” məğlub olub
Ermənistanın Zəngəzur dəhlizini açmaqdan başqa çıxış yolu yoxdur - TƏHLİL
Almaniyada poliqonda hərbi texnikanın toqquşması nəticəsində iki nəfər ölüb
Putin və Bayden arasında danışıqların mövzuları açıqlanıb
Toğanalıdan Kəlbəcərə çəkilən tunel-yolun tikintisi davam etdirilir
Lerikdə zəlzələ olub
Mingəçevir Dövlət Universitetinin tələbələri “Azərbaycan İES”-də təlim-təcrübə proqramını uğurla başa vurublar
Gələn il maaş və pensiyalar nə qədər artacaq? - AÇIQLAMA
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Azərbaycanın vəsatətini təmin edib - XİN
Bakı Limanının 2035-ci ilədək inkişaf strategiyası açıqlanıb
Prezident İlham Əliyevdən Ermənistana və onun havadarlarına növbəti sərt ismarıc - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
“Kəndlərdə idmanı inkişaf etdirək” layihəsi üzrə növbəti tədbir Şəmkirdə keçirilib (FOTO)
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi etnik zəmində zorakı çağırışlarla bağlı Ermənistanın təcili tədbirlər görməsinə dair qərar verdi
Erməni mətbuatında Azərbaycan ərazisindəki qanunsuz erməni silahlısının öldürülməsi barədə yayılan məlumat əsassızdır - MN
Şamaxıda elmi-praktik konfrans keçirilib (FOTO)
Ermənistan münasibətlərin normallaşdırılması addımlarına qarşılıq vermir - XİN
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Ermənistanın Azərbaycana qarşı iddialarını təmin etmədi
Bakıda mənzildə qadın meyiti tapılıb
Azərbaycanın Afrikaya göndərdiyi 100 min doza COVID-19 peyvəndi Burkina-Fasoya çatdırılıb (FOTO)
“Yaxşı idarəçiliyin təbliğində Ombudsmanın və vətəndaş cəmiyyəti institutlarının rolu” mövzusunda hibrid formatda tədbir təşkil olunub (FOTO)
Hərbi attaşelər və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrinin iştirakı ilə toplantı keçirilib
"Azərxalça" ASC-nin Qubadakı xalça zavodunda 410 min 661 manat mənimsəmə olub - Şahid
Zəngəzur dəhlizi məsələsində Qərb mediası bitərəf yanaşma sərgiləyir - Rufiz Hafizoğlu (VİDEO)
Ermənistan parlamentində dava: Hakim partiyanın deputatları müxalifətçilərə hücum edib
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
Şuşaya yeni sürət yolu çəkilir - AAYDA İdarə Heyəti sədrinin müavini (VİDEO)
Azərbaycan beynəlxalq sənədləri imzalayarkən Ermənistanla bağlı qeyd-şərtini açıqlayıb
Bərdə - Ağdam yeni avtomobil yolunun 60 faizi tikilib
Tələbə krediti üçün müraciət edənlərin sayı açıqlanıb
Azərbaycan-İran sərhədində atışma olub, bir nəfər zərərsizləşdirilib
e-sosial.az portalına 8,7 milyon müraciət qeydə alınıb
Dekabrın 8-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Hindistanın Bakıdakı Səfirliyi tərəfindən vebinar təşkil olunub (FOTO)
Prezident İlham Əliyev “TOTAL Energies” şirkətinin kəşfiyyat və hasilat üzrə prezidentini qəbul edib (VİDEO)
XI Çağırış Kubokunun Bakı seçim turu keçirilib (FOTO)
İki filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı (FOTO)
Moskvada atışma olub, ölən və yaralananlar var
AQTA daha 4 müəssisədə pozuntular aşkarlayıb
Gələn ildən bu şəxslər də ünvanlı sosial yardım ala biləcək
Pirotexniki məmulatların satışını təşkil edən şəxslərə qarşı tədbirlər davam etdirilir (FOTO/VİDEO)
FHN müharibənin təhlükəli qalıqları ilə bağlı əhaliyə müraciət edib
Azərbaycanda idman dövlət siyasətinin ayrılmaz hissəsidir - Mariana Vasileva
Əqli Mülkiyyət Agentliyinin əməkdaşları Avropa İttifaqının Kiyevdə təşkil etdiyi tədbirdə iştirak ediblər
Kürdəmirdə polis reyd keçirib (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1530 nəfər COVID-19-a yoluxub, 21 nəfər ölüb
Sənədsiz evlərin rəsmiləşdirilməsi əmlak bazarını canlandıra bilər - Ekspert
“YAŞAT” Fondunun birillik fəaliyyəti xalqımızın xeyirxahlıq, fədakarlıq və humanizm prinsiplərinə sadiqliyinin təsdiqidir - Vüqar Rəhimzadə
Həştərxan vilayətinin Əhalinin Məşğulluğu Agentliyinin rəisi ilə görüş olub (FOTO)
Azərbaycanda vəzifəli şəxslər bu halda 2000 manat cərimə olunacaq
Müddətli əmək müqaviləsi üzrə tələb edilən sığorta stajının azaldılması təklif olunur
Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinə yeni sədr təyin edildi
Bu şəxslər peşə hazırlığı kurslarına ödənişsiz cəlb ediləcək və təqaüd alacaqlar
Bu həftənin sonuna kimi Avropada hər onuncu şəxs koronavirusa yoluxmuş olacaq - ÜST
Prokuror Vüqar Səfərliyə cəza istədi
İsşizlikdən sığorta ödənişinin alınması üçün 3 aylıq gözləmə müddəti ləğv edilir
Qəbələdə evini tərk edən koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı
Azərbaycan və Türkiyə hakim partiyaları arasında əlaqələrin inkişafı müzakirə olunub (FOTO)
Azərbaycan ilə Həştərxan vilayəti arasında əməkdaşlığın inkişafı üzrə Tədbirlər Proqramı imzalanıb (FOTO)
“Məşğulluq marafonu”na təqdim edilən vakansiyaların sayı açıqlanıb
Səbaildə məhəllədaxili su xətləri yenilənir, nasos stansiyaları ləğv edilir (FOTO)
Mərkəzi Nəbatat Bağına icraçı direktor təyin edilib
Zabrat yolunda səhər saatları nəqliyyatın hərəkəti niyə məhdudlaşdırılır? - AÇIQLAMA
Suraxanıda narkotikin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan 45 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Dövlət Xidmətinin sabiq idarə rəisinin işi məhkəməyə göndərildi
Zəngəzur dəhlizi Çindən Avropaya daşıma müddətini 12 günədək azalda bilər - Departament rəisi
Qəbələdə restoranın icarədarı və toy sahibi cərimələndi (FOTO)
İranda daha 3,5 min nəfər koronavirusa yoluxub, 79 nəfər ölüb
Koronavirusun növlərində müalicə eyni aparılmalıdırmı?
Bu il Azərbaycanda qeyri-neft ixracı rekord həddə çatacaq - Mikayıl Cabbarov
Ermənistanın Vətən müharibəsindən sonra imzalanan sənədləri yerinə yetirməsi vacibdir - Numan Kurtulmuş
Zaqatalada şadlıq sarayının rəhbərliyi məsuliyyətə cəlb edilib
Kartlara baxsanız görərsiniz ki, o, mənimlə nələr danışıb - Ata Abdullayev məhkəmədə
"AccessBank"da iş var
Baş dərisi üçün maye qaz pilinqi saç tökülməsi problemini həll etməyə kömək edəcək
Bakı limanının Ro-Ro terminalı ildə 6 milyon tondan çox yük aşırmaq gücünə malikdir
BƏƏ-də həftənin iş günləri yeni qaydada təşkil ediləcək
Zəngəzur dəhlizinin işə salınması ilə Bakı limanında yük axınının artımı gözlənilir - Taleh Ziyadov
Bələdçilərin sertifikatlaşdırılması ilə bağlı akkreditasiya attestatının təqdimat mərasimi keçirilib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Xalq Bankdan növbəti premium kart - Visa Infinite
Aviabiletlərin qiyməti ilə bağlı təkliflər verilib, müzakirələr gedir (ÖZƏL)
Heydər Əliyev Mərkəzində “Avişai Koen trio”nun caz konserti keçirilib (FOTO/VİDEO)
Fuad Nağıyev quru sərhədlərinin açılmasından danışdı
2021-ci ilin yekunlarına əsasən Bakı limanında beş milyon tonadək yük aşırılması proqnozlaşdırılır (FOTO)
Səfərbərlik Xidmətinin vəzifəli şəxsinə hökm oxunub
NATO-nun mobil təlim qrupu tərəfindən kurs keçirilir (FOTO)
Azərbaycan dilindəki Vikipediya məqalələrinin sayının artırılması, keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün hansı işlər görülür?
Bütün xəbərlər