Mərkəzi Asiyanın su problemini həll etmək üçün ölkələr danışıq masası arxasına oturmalıdırlar

Mərkəzi Asiyanın su problemini həll etmək üçün ölkələr danışıq masası arxasına oturmalıdırlar

Azərbaycan, Bakı, 10 aprel / Trend , müxbir V.Javoronkova /

Mərkəzi Asiya ölkələri arasındakı münasibətlərdə "su problemi" ilə bağlı gərginlik olmayacaq, ancaq bunun üçün ölkələr bu məsələni birgə nəzərdən keçirməlidirlər, ekspertlər belə hesab edirlər.

Mərkəzi Asiya ölkələrinin nümayəndələri aprelin 28-də Qazaxıstanda, Almatıda keçiriləcək Aralın xilas edilməsi Beynəlxalq Fondunun (AXBF) iclasında iştirak edəcəklər. İclasda regionun su təminatı problemlərinin müzakirə edilməsi gözlənilir. Müşahidəçilərin fikrincə, ölkələr bu tədbirin hazırlıqlarına artıq başlayıblar.

Məsələn, çərşənbə günü Türkmənistan və Özbəkistan prezidentləri regionun ölkələri üçün ümumi olan su probleminə, eləcə də Aralın probleminin həllinə yeni yanaşmaların hazırlanması üzrə birgə səylərin vacibliyini vurğulayıblar.

Su problemi ondan ibarətdir ki, regionun iki əsas suvarma çayı olan Amudərya və Sırdərya Özbəkistan, Qazaxıstan və Türkmənistana çatmazdan əvvəl Tacikistan və Qırğızıstandan keçir və suyun əsas hissəsini itirir. Su çatışmazlığından ən çox kənd təsərrüfatının əsasını pambıq təşkil edən Özbəkistan əziyyət çəkir.

Qırğızıstan və Tacikistanda isə elektrik enerjisi çatmır və bu ölkələrin xammal çatışmazlığı üzündən İES-lər vasitəsilə suyu generasiya etmək imkanı yoxdur. Buna görə də enerji əldə etmək üçün ölkələr sudan yararlanır və hazırda əlavə SES-lərin - Roqun və Kamarata HES-lərinin tikilməsinə ehtiyac duyurlar.

Bu, suyun Özbəkistana daha da az ötürülməsinə gətirib çıxara bilər ki, öz növbəsində bu, ölkə hökumətini narahat edir və region ölkələri arasında gərginliyi artırır.

Qazaxıstanın isə yaxşı inkişaf etmiş iqtisadiyyatı olduğundan su problemi olsa belə, qonşuları Qırğızıstan və Tacikistanla münasibətləri korlamaq istəmir.

"Tacikistanda tikilməsi planlaşdırılan SES-in tikintisi Qazaxıstana heç cür təsir etməyəcək. Yalnız Qırğızıstanda tikilən SES Qazaxıstanın cənubuna təsir edə bilər", - Mərkəzi Asiyanın su problemləri üzrə müstəqil ekspert Zainiddin Karayev hesab edir.

Ötən həftənin sonunda Qazaxıstanın Baş naziri Özbəkistana səfər edib. Burada o, başqa məsələlərlə yanaşı, regionun su-enerji problemlərini prezident İslam Kərimovla müzakirə edib.

Bu səfər Qazaxıstan və Özbəkistan arasında "su problemi" üzündən gərginləşmiş münasibətlərin mümkün yumşalması kimi nəzərdən keçirilir.

"Ola bilər ki, Qazaxıstan və Özbəkistan bir-biri ilə münasibətlərdə kəsişmə nöqtəsi axtarırlar", - Asiya üzrə avropalı ekspert Jos Bunstra hesab edir.

Ekspertlər bu faktoru müsbət qiymətləndirirlər.

"Düşünürəm ki, istənilən regional, o cümlədən də Qazaxıstan və Özbəkistan arasındakı əməkdaşlıq səmərəli olacaq", - Trend -a telefonla Madriddən Bunstra deyib.

"Regionun su-enerji məsələlərinin də daxil olduğu, çoxdan həll olunmalı problemlər üzrə region ölkələrinin münasibətlərindəki yaxınlaşmanı yalnız alqışlamaq olar", - Trend -a elektron poçtla Mərkəzi Asiyanın su problemi üzrə ekspert Anvar Kamoliddinov bildirib.

"Elektrik stansiyalarının tikintisi ölkələr arasındakı münasibətləri çətinləşdirməyəcək", - ekspertlər hesab edirlər.

"Məncə bu, onların münasibətlərinin gərginləşməsinə gətirib çıxarmaz", - Trend -a elektron poçtla Karayev deyib.

Ancaq regionun su təminatı problemini, ekspertlərin fikrincə, Özbəkistan və Qazaxıstan arasında deyil, məsələyə aidiyyatı olan bütün tərəflərin iştirakı ilə həll etmək lazımdır.

"Danışıqların regionun bütün ölkələri, xüsusilə də suyun əsas hissəsinin toplandığı Qırğızıstan və Tacikistanın da iştirakı ilə aparılması daha məntiqlidir", - Bunstra deyib.

Beynəlxalq konvensiyalar və başqa beynəlxalq hüquqi mənbələr su anbarlarının tikintisini qadağan etmir, əməkdaşlığa və mübahisəli məsələləri məsləhətləşmələr və danışıqlar yolu ilə həll etməyə çağırır.

"Transsərhəd çaylarının dövlətlərarası idarə edilməsi üzrə beynəlxalq təcrübə göstərir ki, su-enerji resurslarının razılaşdırılmış idarə edilməsi sərhəd ölkələrə razılaşdırılmamış idarəetmədən daha çox xeyir gətirir", - Mərkəzi Asiya ölkələrinin su təsərrüfatı koordinasiya komitəsinin elmi-informasiya mərkəzinin Tacikistan filialının aparıcıl elmi işçisi Kamolidinov hesab edir.

"Aral-Xəzəryanı ölkələrin nəhayət bunu başa düşdüklərinə və regionun bütün ölkələrinin rifahı naminə Amudərya və Sırdərya çaylarının yuxarı hissələrində su anbarları və SES-lərin tikintisində birgə iştirak etmə məsələsindəki mövqelərini razılaşdıracaqlarına ümid var", - Kamolidinov qeyd edib.

Məqalənin yazılmasında iştirak edib Е.Оstapenko

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Bütün qanunsuz sənədlərin ləğvi qarşımızda duran ən vacib tapşırıqdır, Şuşa isə xüsusi mövzudur - Azərbaycanın Fransadakı səfiri
Bütün qanunsuz sənədlərin ləğvi qarşımızda duran ən vacib tapşırıqdır, Şuşa isə xüsusi mövzudur - Azərbaycanın Fransadakı səfiri
Yanğınsöndürmə maşınına Azərbaycan tərəfdən atəş açılması yalandır - MN
Yanğınsöndürmə maşınına Azərbaycan tərəfdən atəş açılması yalandır - MN
Ermənistanın Azərbaycan ərazisinə silah ötürməsi üçtərəfli bəyanatın kobud şəkildə pozulmasıdır - Amerikalı ekspert
Ermənistanın Azərbaycan ərazisinə silah ötürməsi üçtərəfli bəyanatın kobud şəkildə pozulmasıdır - Amerikalı ekspert
Loading Bars
Xəbər lenti
Avropa ölkələri Əfqanıstanda ümumi diplomatik missiya aça bilər
İranda ötən sutka daha 58 nəfər koronavirusdan ölüb
Bitkoin 20 faizə yaxın ucuzlaşıb
Güləş Federasiyasının ofisindən içərisində 63 min manat olan dəmir seyf oğurlanıb (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Tailand və Finlandiyanın dövlət başçılarını təbrik edib
“Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC-nin Müşahidə Şurasının yeni tərkibi təsdiqləndi
Xaçmazın icra başçısı Elnur Rzayev problemlərlə yerində tanış olub (FOTO)
Komando hərbi hissəsində taktiki təlim keçirilib (FOTO/VİDEO)
“Yevlax Pilot Aqropark”ın açılışı olub (FOTO)
Stokholmda Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin görüşünün baş tutmamasının səbəbi açıqlanıb
Dövlət Komitəsinin sədri Londonda Lordlar Palatasının üzvləri ilə görüşüb
Əlillərin cəmiyyətə inteqrasiyasının qarşısını alan maneələr aradan qaldırılmalıdır - Ombudsman Aparatı (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində Elmi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
40-a yaxın əlil kurort və müalicə mərkəzlərinə göndərilib
Qəbiristanlıqlardan oğurluq edənlər saxlanılıblar (FOTO)
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 280 mini keçib
Sosial reabilitasiya layihəsinə 6200 uşaq cəlb edilib (FOTO)
Gəncədə mağazadan oğurluq edən şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Bakıda kafe və aptekdən oğurluq edilib
İran da Zəngəzur dəhlizinin imkanlarından faydalana biləcək - İranın sabiq səfiri
2021-ci ilin son Günəş tutulması başlayıb (VİDEO)
Təbii qaz "omikron" ştammına görə ucuzlaşa bilər
Bazar günü hava yağmursuz keçəcək, 15 dərəcəyədək isti olacaq
Salyanda işlədiyi mağazadan 63 min manat pul oğurlayan şəxs saxlanılıb
Goranboyda evdən çıxan koronavirus xəstəsi məsuliyyətə cəlb edilib
Zərdabda toy sahibi cərimələnib
Zəngilanın Ağalı kənd sakinləri üçün kiçik təsərrüfatlar yaradılacaq (FOTO)
Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi ÜST ilə əməkdaşlıq memorandumu imzalayır (VİDEO)
Qazilər hansı halda müalicə üçün xaricə göndərilir?
Qusarda ev yanıb, bir nəfər ölüb
Dostumun atasını FHN hospitalına yerləşdirmək üçün 3 min manat istədilər - Məhkəmə
Qadın sərnişinlərə əxlaqsız təklif edən taksi sürücüləri ilə bağlı araşdırmalara başlanıldı
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Həbsxanadan çıxandan 15 dəqiqə sonra avtomobil qaçırtdı (FOTO/VİDEO)
XİN-də işə qəbulla bağlı imtahanda iştirak üçün tarif müəyyənləşib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının ümumi cərrahı XVIII Türk Kolon və Rektal Cərrahiyyə Konqresində iştirak edir (FOTO)
Ötən gün 105 nəfər COVID pasportu olmadığına görə toya buraxılmayıb
Lənkəranda koronavirus xəstəsi çayxanada aşkarlanıb
Hacıqabulda evdən oğurluq edən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Ordunun Təlim və Tədris Mərkəzində seminar keçirilib (FOTO)
bp-nin azad olunmuş ərazilərdə tikəcəyi elektrik stansiyasının investisiya dəyəri açıqlanıb
"Omikron" ştammı ABŞ-ın 10 ştatında aşkar edilib
Helikopter qəzasında yaralanan hərbçilərin vəziyyəti açıqlanıb
Suraxanıda üçmərtəbəli evdə yanğın olub
Bakıda mənzildə naməlum meyit tapılıb
Oğuzda "Kia" yanıb
Binəqədidə yaşayış binasında yanğın olub, sakinlər təxliyə edilib
Zaqatalada qapalı məkanlarda və ictimai nəqliyyatda reyd keçirilib, 30-a yaxın şəxs cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Türkiyənin ixrac etdiyi məhsullarda "Made in Turkey" ifadəsi istifadə olunmayacaq
Fransa koronavirusun yayılmasında mübarizə üçün sərhəd nəzarətini gücləndirir
Türkiyə istehsalı olan hərbi texnikanın ixrac edildiyi bazarlar sırasında Azərbaycan ilk üçlükdədir
"Twitter" şirkəti yenidən təşkil olunacaq
İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə üçün 10 trilyon dollara qədər vəsait tələb olunacaq - Kristalina Georgiyeva
Fransa və Qətər Əfqanıstana 40 tona yaxın humanitar yardım çatdırıb
BVF rəhbəri "omikron" ştammının dünya iqtisadiyyatının bərpası tempinə təsirini qiymətləndirib
İsveçrə və Belçika koronavirusla bağlı məhdudiyyətləri sərtləşdirəcək
Rusiya Azərbaycanın 12 müəssisəsindən pomidor və alma idxalına icazə verəcək
BMT-nin Baş katibi "omikron" ştammına görə ölkəyə giriş məhdudiyyətlərini səmərəsiz adlandırıb
"Honda" şirkəti 790 minə yaxın avtomobili geri çağırır
ABŞ dövlət katibi Bayden ilə Putinin "ən yaxın gələcəkdə" danışacağını açıqlayıb
Ən məhsuldar smartfonun adı məlum olub
Koronavirusun "omikron" ştammı 38 ölkədə aşkar edilib - ÜST
Türkiyə prezidenti Soçidə keçirilən üçtərəfli görüşün əsas nəticələri barədə məlumatlandırılıb
Mingəçevir Dövlət Universitetində təhsil tələbə krediti ilə bağlı infosessiyalar keçirilib (FOTO)
AQTA daha 5 müəssisədə pozuntular aşkarlayıb
Bakıda çoxmərtəbəli binada yanğın olub, ölən var
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib
“Hamı üçün layiqli iş - heç kim kənarda qalmasın” mövzusunda konfrans keçirilib (FOTO)
Azərbaycan Dillər Universitetində “Bir günlük xəlifə”lər seçilib (FOTO)
MDU-da “Tələbə Mediası” layihəsinin iştirakçıları ilə görüş olub
UNEC İqtisadi Forumunun sonuncu paneli: Qarabağa böyük qayıdış: Dayanıqlı məskunlaşma və iqtisadi reinteqrasiya (FOTO)
Ombudsman nümayəndəsi Beynəlxalq Əlilliyi Olan Şəxslər Günü münasibətilə keçirilən tədbirdə iştirak edib
“BakuBus” MMC-nin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib
Şamaxıda “İşğaldan azad olunmuş ərazilərin innovativ iqtisadi inkişaf imkanları” mövzusunda konfrans keçiriləcək
Ərdoğan və Putin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərini müzakirə ediblər
Tikinti-Təchizat Birliyi MMC-nin saxlanılması xərcləri müəyyənləşib
Dayanıqlı maliyyəni təmin etmək üçün alternativ maliyyə mənbələri vacibdir - Orxan Məmmədov
Xəzər dənizində insan qalıqları aşkarlanaraq sudan çıxarılıb - SOCAR
Heydər Əliyev Fondu ilə UNICEF arasında növbəti Anlaşma Memorandumu imzalanıb (FOTO)
Ombudsman İtaliyada bir sıra rəsmi görüşlər keçirib (FOTO)
Bakıda şantaj yolu ilə qızı intihara vadar edən oğlan həbs edildi
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 703 nəfər COVID-19-a yoluxub, 24 nəfər ölüb
Bakıda Azərbaycan və Türkiyə hərbi pilotlarının birgə təlim uçuşları icra olunub (FOTO/VİDEO)
Sahil Babayev Qəbələdə şəhid ailəsi və qazilər üçün yaradılmış müəssisə və təsərrüfatlara baxış keçirib (FOTO)
Xaçmazda Vətən müharibəsi qazisi ziyarət olunub (FOTO)
Postmünaqişə dövrünün reallıqları - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
Roma papasının Aİ-dəki nümayəndəsi koronavirusdan ölüb
Ceyhun Bayramov ATƏT-in baş katibi ilə regionda baş verən son prosesləri müzakirə edib
Dekabrın 6-na USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Livanın informasiya naziri istefa verib
İsmayıllıda qanunsuz heyvan kəsimi məntəqələri aşkarlanıb
Muğanbankda struktur dəyişikliyi
Bu günə qədər "YAŞAT" Fonduna daxil olan vəsait açıqlandı
Azad edilən ərazilərdəki faciələrin 53 faizi qanunsuz səfərlərlə bağlıdır - DİN
“AzerGold” barəsində yayılan neqativ xəbərlərlə bağlı açıqlama yayıb
“The Banker” ABB-ni “İlin bankı” elan etdi!
Azad edilmiş ərazilərdə "yaşıl enerji" zonasının yaradılması üzrə konsepsiya hazırlanıb
İllik sosial təminat xərcləri 2018-2021-ci illərdə 60% artıb - Nazir
Bakıda yanan məişət tullantıları söndürülüb
Bütün xəbərlər