Mərkəzi Asiyanın su problemini həll etmək üçün ölkələr danışıq masası arxasına oturmalıdırlar

Mərkəzi Asiyanın su problemini həll etmək üçün ölkələr danışıq masası arxasına oturmalıdırlar

Azərbaycan, Bakı, 10 aprel / Trend , müxbir V.Javoronkova /

Mərkəzi Asiya ölkələri arasındakı münasibətlərdə "su problemi" ilə bağlı gərginlik olmayacaq, ancaq bunun üçün ölkələr bu məsələni birgə nəzərdən keçirməlidirlər, ekspertlər belə hesab edirlər.

Mərkəzi Asiya ölkələrinin nümayəndələri aprelin 28-də Qazaxıstanda, Almatıda keçiriləcək Aralın xilas edilməsi Beynəlxalq Fondunun (AXBF) iclasında iştirak edəcəklər. İclasda regionun su təminatı problemlərinin müzakirə edilməsi gözlənilir. Müşahidəçilərin fikrincə, ölkələr bu tədbirin hazırlıqlarına artıq başlayıblar.

Məsələn, çərşənbə günü Türkmənistan və Özbəkistan prezidentləri regionun ölkələri üçün ümumi olan su probleminə, eləcə də Aralın probleminin həllinə yeni yanaşmaların hazırlanması üzrə birgə səylərin vacibliyini vurğulayıblar.

Su problemi ondan ibarətdir ki, regionun iki əsas suvarma çayı olan Amudərya və Sırdərya Özbəkistan, Qazaxıstan və Türkmənistana çatmazdan əvvəl Tacikistan və Qırğızıstandan keçir və suyun əsas hissəsini itirir. Su çatışmazlığından ən çox kənd təsərrüfatının əsasını pambıq təşkil edən Özbəkistan əziyyət çəkir.

Qırğızıstan və Tacikistanda isə elektrik enerjisi çatmır və bu ölkələrin xammal çatışmazlığı üzündən İES-lər vasitəsilə suyu generasiya etmək imkanı yoxdur. Buna görə də enerji əldə etmək üçün ölkələr sudan yararlanır və hazırda əlavə SES-lərin - Roqun və Kamarata HES-lərinin tikilməsinə ehtiyac duyurlar.

Bu, suyun Özbəkistana daha da az ötürülməsinə gətirib çıxara bilər ki, öz növbəsində bu, ölkə hökumətini narahat edir və region ölkələri arasında gərginliyi artırır.

Qazaxıstanın isə yaxşı inkişaf etmiş iqtisadiyyatı olduğundan su problemi olsa belə, qonşuları Qırğızıstan və Tacikistanla münasibətləri korlamaq istəmir.

"Tacikistanda tikilməsi planlaşdırılan SES-in tikintisi Qazaxıstana heç cür təsir etməyəcək. Yalnız Qırğızıstanda tikilən SES Qazaxıstanın cənubuna təsir edə bilər", - Mərkəzi Asiyanın su problemləri üzrə müstəqil ekspert Zainiddin Karayev hesab edir.

Ötən həftənin sonunda Qazaxıstanın Baş naziri Özbəkistana səfər edib. Burada o, başqa məsələlərlə yanaşı, regionun su-enerji problemlərini prezident İslam Kərimovla müzakirə edib.

Bu səfər Qazaxıstan və Özbəkistan arasında "su problemi" üzündən gərginləşmiş münasibətlərin mümkün yumşalması kimi nəzərdən keçirilir.

"Ola bilər ki, Qazaxıstan və Özbəkistan bir-biri ilə münasibətlərdə kəsişmə nöqtəsi axtarırlar", - Asiya üzrə avropalı ekspert Jos Bunstra hesab edir.

Ekspertlər bu faktoru müsbət qiymətləndirirlər.

"Düşünürəm ki, istənilən regional, o cümlədən də Qazaxıstan və Özbəkistan arasındakı əməkdaşlıq səmərəli olacaq", - Trend -a telefonla Madriddən Bunstra deyib.

"Regionun su-enerji məsələlərinin də daxil olduğu, çoxdan həll olunmalı problemlər üzrə region ölkələrinin münasibətlərindəki yaxınlaşmanı yalnız alqışlamaq olar", - Trend -a elektron poçtla Mərkəzi Asiyanın su problemi üzrə ekspert Anvar Kamoliddinov bildirib.

"Elektrik stansiyalarının tikintisi ölkələr arasındakı münasibətləri çətinləşdirməyəcək", - ekspertlər hesab edirlər.

"Məncə bu, onların münasibətlərinin gərginləşməsinə gətirib çıxarmaz", - Trend -a elektron poçtla Karayev deyib.

Ancaq regionun su təminatı problemini, ekspertlərin fikrincə, Özbəkistan və Qazaxıstan arasında deyil, məsələyə aidiyyatı olan bütün tərəflərin iştirakı ilə həll etmək lazımdır.

"Danışıqların regionun bütün ölkələri, xüsusilə də suyun əsas hissəsinin toplandığı Qırğızıstan və Tacikistanın da iştirakı ilə aparılması daha məntiqlidir", - Bunstra deyib.

Beynəlxalq konvensiyalar və başqa beynəlxalq hüquqi mənbələr su anbarlarının tikintisini qadağan etmir, əməkdaşlığa və mübahisəli məsələləri məsləhətləşmələr və danışıqlar yolu ilə həll etməyə çağırır.

"Transsərhəd çaylarının dövlətlərarası idarə edilməsi üzrə beynəlxalq təcrübə göstərir ki, su-enerji resurslarının razılaşdırılmış idarə edilməsi sərhəd ölkələrə razılaşdırılmamış idarəetmədən daha çox xeyir gətirir", - Mərkəzi Asiya ölkələrinin su təsərrüfatı koordinasiya komitəsinin elmi-informasiya mərkəzinin Tacikistan filialının aparıcıl elmi işçisi Kamolidinov hesab edir.

"Aral-Xəzəryanı ölkələrin nəhayət bunu başa düşdüklərinə və regionun bütün ölkələrinin rifahı naminə Amudərya və Sırdərya çaylarının yuxarı hissələrində su anbarları və SES-lərin tikintisində birgə iştirak etmə məsələsindəki mövqelərini razılaşdıracaqlarına ümid var", - Kamolidinov qeyd edib.

Məqalənin yazılmasında iştirak edib Е.Оstapenko

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Bakıda torpaq sahələri bahalaşıb
Bakıda torpaq sahələri bahalaşıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Mətbuat Şurası “WarGonzo” layihəsinin müəllifi ilə bağlı Rusiyanın media ictimaiyyətinə müraciət edib
Fransız deputat: “Bu cür qətnamələr erməni icmasını xoşhal etməkdən o tərəfə keçməyəcək”
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 542 mindən çox artıb
Teymur Rəcəbov "Skilling Open" turnirində Levon Aronyana qalib gəlib
Kanadada 4,8 bal gücüdə zəlzələ olub
Bakıda yük avtomobili yanıb
Prezident İlham Əliyev Ağdamda Azərbaycan bayrağını qaldırdı (FOTO)
Lavrov İordaniyanın XİN rəhbəri ilə Dağlıq Qarabağı müzakirə edib
Qələbə münasibətilə Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubları gəlməkdə davam edir
“Neonatologiyada yeniliklər-2020” beynəlxalq konqresi keçirilib (FOTO)
Azərbaycan əhalisi pullarını hansı məhsullara xərcləyir?
Azərbaycanda mobil rabitə operatorlarının gəlirləri açıqlanıb
Ermənistanda daha bir nazir vəzifəsindən azad edilib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində olublar (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda istehsal olunan minik avtomobillərinin sayı açıqlanıb
Ağdamın Gülablı kəndindəki keçmiş orta məktəbdə Azərbaycan bayrağı qaldırılıb (FOTO/VİDEO)
Füzuli şəhərinin yenidən qurulmasının, canlandırılmasının vaxtı gəlib çatıb - Əlcəzair səfiri (FOTO)
Azərbaycanın Rus İcması Prezident İlham Əliyevə müraciət edib
Seyran Ohanyana qarşı daha bir maddə ilə ittiham irəli sürülüb
Rusiyalı zabit Qarabağda mina partlaması nəticəsində yaralanıb
Paşinyanın istefasını tələb edən siyasətçi aclıq aksiyasına başlayıb
İctimai iaşə müəssisələrində karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs olacaq
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Azərbaycan bayrağına, Azərbaycan əsgərinə, Azərbaycan xalqına eşq olsun (VİDEO)
İşğaldan azad olunan ərazilərdə aparılan ilkin monitorinqin nəticələri UNESCO və ISESCO-ya təqdim olunub
İnformasiya əldə etmək hüququnun təmin edilməsi istiqamətində Ombudsmanın fəaliyyəti inkişaf etdirilib
Prezidentə yazırlar: Sizin müdrik rəhbərliyiniz sayəsində ölkəmiz öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəsmi "İnstagram" səhifəsində Ağdamdan görüntülər paylaşılıb (VİDEO)
Paytaxtın küçə və prospektlərində sıxlıq müşahidə edilir - BNA (FOTO)
Abşeronda COVID-19 infeksiyası ilə bağlı genişmiqyaslı reydlər bu gün də davam etdirilib (FOTO)
Fransada Nikolya Sarkozinin məhkəmə prosesi başlayıb
“Virtual təhsilə dəstək” layihəsinə start verilib
Azərbaycanda benzin istehsalı artıb
İran Qız Qalası su anbarından istifadəyə hazırlaşır
Noyabrın 24-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Bizə güclü ordu barədə nağıl danışırdılar - Erməni biznesmen (VİDEO)
Azərbaycan əhalisinin gəlirləri açıqlanıb
Dillər Universiteti Fransa səfirliyi ilə birgə keçirəcəyi konfransı təxirə salıb
Minsk qrupu uzunmüddətli və dayanıqlı həll üzrə danışıqlara kömək göstərməlidir - Almaniya səfiri (MÜSAHİBƏ)
Müharibə bitsə də, Ermənistan hərbçiləri acınacaqlı vəziyyətdədir (VİDEO)
"Azəriqaz" Vətən müharibəsində şəhid olan və yaralanan hərbçilərin qaz borcuna güzəşt edəcək
"Zəfər tariximiz" onlayn respublika intellektual yarışmasına start verilib
“Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC və “Deloitte & Touche” Məhdud Məsuliyyətli Auditor Cəmiyyəti arasında müqavilə imzalanıb
Mərkəzi Elmi Kitabxanaya yeni direktor təyin edildi
“Elektron ipoteka və kredit zəmanət” sistemi haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edilib
Azərbaycanda 2187 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 634 nəfər sağaldı, 29 nəfər vəfat etdi
Seyran Ohanyanla bağlı cinayət işi Hərbi Prokurorluqda istintaq edilir
Unibank hər kəs üçün 0% komissiyalı onlayn kredit kampaniyası keçirir
Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilib
Mədəniyyət Nazirliyi Fransanın mədəniyyət xadimlərini dürüst və qərəzsiz olmağa çağırıb
AQTA sahibkarlara və istehlakçılara müraciət etdi
İşğaldan azad edilən rayonlarda turizm necə təşkil olunacaq? - Agentlik açıqladı (ÖZƏL)
Azərbaycanlı alimlər dünyanın ən nüfuzlu elm adamları siyahısına daxil edilib
Yağıntılı hava pambıq yığımına ciddi təsir etməyib - Nazirlik
Səhiyyə işçilərinin əməyinin ödənilməsi Qaydasına dəyişiklik edilib
KOBİA-nın səlahiyyəti artırılıb
Yaşayış yerini tərk edən “COVİD-19” xəstəsi barədə araşdırma aparılır
Rusiya və Ukrayna vətəndaşları Azərbaycandan vətənlərinə qayıda biləcəklər
Avropa Şurasının Baş katibi atəşkəs razılaşmasını alqışladığını bəyan edib
Əmlakın siyahıya alınması qaydasında dəyişiklik edilib
Ötən həftə "Virtual məktəb" vasitəsilə 6 milyona yaxın dərs keçirilib
Paşinyan, niyə torpaqları dərhal qaytarmadın? - Erməni etirazçı
Ermənistan Müdafiə nazirinin müavini vəzifəsindən azad edildi
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 45 mini keçib
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verilib
İlahiyyat İnstitutunda Birdəfəlik dissertasiya şurası yaradılıb
Paşinyan mühafizəçilərinin sayını 4 dəfə artırıb, görüşlərə gizlin gedir: bundan o tərəfi varmı? - Şərh
Mingəçevir Dövlət Universiteti və Almaniyanın Siegen Universiteti arasında birgə layihənin icrasına start verilib (FOTO)
Goranboyda yaşayış yerini tərk edən koronavirus xəstələri məsuliyyətə cəlb edilib
Ermənistanda itkin düşən əsgərlərin yaxınları etiraz edir (VİDEO)
“Elektron ipoteka və kredit zəmanət” sistemi haqqında əsasnamədə dəyişiklik edilib
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Azərbaycan Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Seyran Ohanyan barəsində axtarış elan edib
8 kiloqrama yaxın heroin ələ keçirildi (FOTO/VİDEO)
Biz Qarabağı cənnətə çevirəcəyik - Azərbaycanın xalq artisti
Fars körfəzi dəmiryolu ilə Xəzərə birləşəcək
Qubada karantini pozan çayxana aşkar edilib (FOTO)
Ermənistandan tələb ediləcək kompensasiyanın məbləği kifayət qədər böyük olacaq - Deputat
Sabah hava yağmursuz keçəcək
Macarıstanda təhsil almaq istəyənlər üçün sənəd qəbuluna başlanıldı
Azad olunmuş ərazilərdə 2000-dək ağac əkilib, növbəti aksiya Qubadlı və Cəbrayılda keçiriləcək - Nazir müavini (ÖZƏL)
Çəltikçilikdə orta məhsuldarlıq göstəriciləri yüksəlib
İşğaldan azad olunmuş ərazilərin post-konflikt dövründə bərpa prosesi
Müəllim, şagird, valideynlər üçün onlayn “Psixoloq saatı" fəaliyyətə başlayıb
Bir çox əcnəbi məhkum karantinə əməl edilməklə ölkəsinə təhvil verilib
Ədliyyə strukturlarında koronavirusla bağlı preventiv işlər gücləndirilib - Nazir
Paytaxtda mövsümi ağacəkmələr aparılır (FOTO)
Qarabağ regional ədliyyə idarəsi təsis olunub - Fikrət Məmmədov
Beynəlxalq təşkilatlar ermənilərin əsirlərə qarşı vəhşiliklərinə susurlar - Deputat
Yuxularımda Ağdamı o qədər görmüşəm ki - Nəzakət Teymurova
Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti azad olunmuş ərazilərdə fəaliyyətə başlayıb
Goranboyda polisə müqavimət göstərən şəxs saxlanıldı
Azad olunan ərazilərimizdəki dəhşətli mənzərə erməni vəhşiliyinin daha bir bariz nümunəsidir - Deputat
“AzerGold” istiqrazlarının ikinci tranşı üzrə hərrac keçiriləcək
Dövlətçilik tariximizin ən şərəfli səhifələri yazılır - Pərvin Kərimzadə
Netanyahu Səudiyyə Ərəbistanına gizli səfər edib
Azərbaycanda sahibkarlar banan yetişdirməyə başlayıb
Rusiyada koronavirusa yoluxma rekordu qeydə alındı
Kəlbəcər bizi gözləyir (FOTO)
“Ziraat Bank Azərbaycan”dan yeni “Səmərəli Əmanət”!
Ağdam erməni vandalizmindən əvvəl və sonra (FOTO)
Bütün xəbərlər