Bakı. Trend:
Azərbaycanın Orta Dəhliz boyunca yerləşməsi Britaniya biznesi üçün yaxşı perspektivlər yaradır.
Bu barədə Trend-ə müsahibəsində Böyük Britaniyanın İxrac Maliyyələşdirilməsi Agentliyinin (UKEF) baş icraçı direktoru Tim Reyd bildirib.
“Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında iqtisadi münasibətlər möhkəmdir və inkişaf etməkdə davam edir. Azərbaycan üzrə bazar risklərinin sığortalanması üçün bizdə ən yüksək təminat səviyyəsi mövcuddur – azı 5 milyard funt sterlinq. Bu da ölkəyə britaniyalı ixracatçılar üçün etibarlı tərəfdaş kimi inamımızı əks etdirir”, – deyə T. Reyd qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin 2025-ci ilin avqustunda Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Avropa, Şimali Amerika və xarici ərazilər üzrə dövlət naziri Stiven Dautinin Bakıya səfəri zamanı strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilməsi hər iki tərəfin bu əməkdaşlığa nə qədər ciddi yanaşdığını göstərir.
“Biz artıq Azərbaycanda konkret nəticələr əldə etmişik. Bunlara nazirin səfəri zamanı müzakirə edilən “Silk Way West Airlines” üçün aviasiya trenajorunun tədarükü üzrə sazişə göstərilən dəstək daxildir. Gələcəkdə isə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətli imkanlar görürük. Azərbaycanın iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və infrastrukturun inkişafı istiqamətində səyləri, eləcə də Orta Dəhliz boyunca yerləşməsi Britaniya biznesi üçün geniş perspektivlər açır və UKEF bu istiqamətdə lazımi dəstəyi göstərməyə hazırdır”, – deyə agentliyin rəhbəri vurğulayıb.
O qeyd edib ki, UKEF-in dəstəyinin genişləndirilməsi üçün ən perspektivli sahələr təmiz enerji və zəruri əhəmiyyətli faydalı qazıntılardır. Bu iki istiqamətdə Azərbaycan böyük potensiala malikdir, Böyük Britaniya isə xüsusilə infrastruktur və peşəkar xidmətlər sahəsində dünya səviyyəli təcrübəyə sahibdir.
“Ekoloji dayanıqlı artım və bərpa olunan enerji hazırda UKEF-in strategiyasının mərkəzində dayanır və Azərbaycan bu strategiyanın praktik reallaşdırılması üçün real imkanların mövcud olduğu bazarlardan biridir. UKEF 2050-ci ilə qədər karbon neytrallığına nail olmağı öhdəsinə götürən ilk ixrac-kredit agentliklərindən biri olub və eyni zamanda Sıfır Emissiya İxrac Kredit Agentlikləri Alyansının (NZECA) təsisçilərindən biri və hazırkı sədridir. Bizim xaricdə dayanıqlı inkişaf layihələri üçün birbaşa kredit mexanizmimiz mövcuddur və bərpa olunan enerji layihələri üzrə 22 ilə qədər geri ödəmə müddəti təqdim edə bilərik. Bu isə “yaşıl infrastruktur"un iqtisadi cəhətdən səmərəli həyata keçirilməsi üçün xüsusi hazırlanmış maliyyə şərtləridir”, – deyə T. Reyd bildirib.
O əlavə edib ki, agentliyin bərpa olunan enerji sahəsində təcrübəsi kifayət qədər genişdir:
“Biz Türkiyədə dəyəri 215 milyon funt sterlinq olan ikinci ən böyük günəş enerjisi layihəsinin maliyyələşdirilməsinə kömək etmişik. Bundan əlavə, dənizdə külək enerjisi üzrə ixtisaslaşmış “Seaway7” şirkətinin Böyük Britaniyada fəaliyyətinin genişləndirilməsi üçün 370 milyon funt sterlinq məbləğində dəstək göstərmişik. Cari biznes planımız çərçivəsində ilk maliyyə ilində artıq 2,3 milyard funt sterlinq həcmində ‘təmiz artım’ maliyyələşməsi təmin etmişik. Beşillik hədəfimiz isə 10 milyard funt sterlinqdir.
Azərbaycanın külək və günəş enerjisi sahəsində ambisiyaları UKEF-in dəstəkləməyə hazır olduğu istiqamətlərlə tam uyğundur”.
T. Reyd bildirib ki, Britaniya və xarici özəl şirkətlər arasında tərəfdaşlıqların dəstəklənməsi UKEF-in fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biridir və agentliyin artıq geniş tərəfdaş şəbəkəsi üçün maliyyə mexanizmləri mövcuddur.
“İriqmiqyaslı layihələr həyata keçirən və Britaniya malları və xidmətlərini satın alan iri Azərbaycan şirkətləri üçün “Buyer Credit Facility” aləti müqavilə dəyərinin 85 faizinə qədər dövlət dəstəyi ilə maliyyələşmə cəlb etməyə imkan verir. Bu zaman təchizatçı ödənişi operativ şəkildə alır, alıcı isə krediti iki il və ya daha uzun müddətdə qaytarır. Dəyəri 50 milyon funt sterlinqdən çox olan layihələr üçün bu mexanizm “Direct Lending Facility” proqramı ilə birləşdirilə bilər ki, bu da 200 milyon funt sterlinqə qədər kreditlərin verilməsini nəzərdə tutur.
Azərbaycanın zəngin təbii resurslarını nəzərə alaraq, “Critical Minerals Supply Finance” məhsulu xüsusilə aktualdır. Bu mexanizm kritik mineralları ehtiva edən məhsullar istehsal edən və onları britaniyalı ixracatçılara tədarük edən xarici şirkətlər və ya layihələr üçün zəmanətli kredit vasitəsilə maliyyəyə çıxış imkanı verir. Bu isə uzunmüddətli kommersiya tərəfdaşlıqları üçün imkanlar yaradır”, – deyə baş direktor qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, daha kiçik həcmli müqavilələr üçün, xüsusilə Azərbaycan KOB-larının Britaniya malları və xidmətlərini satın almaqda maraqlı olduğu hallarda, 1–30 milyon funt sterlinq dəyərində kontraktlar üzrə “Standard Buyer Loan Guarantee (SBLG)” əlverişli həll hesab olunur.
T. Reyd vurğulayıb ki, layihələrin ilkin mərhələlərində, məsələn, bərpa olunan enerji layihələrinin texniki-iqtisadi əsaslandırılması zamanı “Early Project Services Guarantee (EPSG)” çərçivəsində məqsədli dəstək göstərilir.
“UKEF kibertəhlükəsizlik, fintex və süni intellekt sahələrində fəaliyyət göstərən britaniyalı texnologiya şirkətlərinin Azərbaycanda və ondan kənarda imkanlardan yararlanmasını dəstəkləməyə hazırdır. Bizim missiyamız sadədir: maliyyə və ya sığorta çatışmazlığı səbəbindən heç bir həyat qabiliyyətli Britaniya ixrac layihəsi uğursuzluğa düçar olmamalıdır. Bu prinsip yüksək texnologiyalı rəqəmsal xidmətlər də daxil olmaqla bütün sahələrə aiddir”, – deyə o bildirib.
Agentliyin rəhbəri qeyd edib ki, Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilməsi güclü siyasi dəstək yaradır. Nazir Dautinin avqust səfəri zamanı kibertəhlükəsizlik ikitərəfli əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilib.
“Bu, Azərbaycan bazarı ilə maraqlanan britaniyalı texnologiya şirkətləri üçün möhkəm zəmin yaradır. Mənim Azərbaycan şirkətlərinə mesajım sadədir: bizimlə əlaqə saxlayın. Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya bazarlarını əhatə edən regional nümayəndələrdən ibarət komandamız var və biz regionda yeni tərəfdaşlıqlar axtarırıq. UKEF Azərbaycan alıcılarına yüksək keyfiyyətli Britaniya malları və xidmətlərinin alınması üçün çevik maliyyələşmə imkanları təqdim etməyə hazırdır”, - deyə T. Reyd əlavə edib.