Əli Həsənovun elmi məqaləsi Moldovanın nüfuzlu “Law and politology” jurnalında dərc edilib

Əli Həsənovun elmi məqaləsi Moldovanın nüfuzlu “Law and politology” jurnalında dərc edilib

Bakı. Trend:

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi, tarix elmləri doktoru, professor Əli Həsənovun Moldovada nəşr olunan "Law and politology" jurnalının sentyabr buraxılışında (№ 31) ermənilərin azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin mərhələlərindən bəhs edən elmi məqaləsi ingilis dilində dərc olunub. Trend AZERTAC-a istinadən xəbər verir ki, məqalədə son iki əsrdə erməni millətçiləri tərəfindən azərbaycanlılara qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən etnik təmizləmə, soyqırımı və təcavüzkarlıq siyasəti geniş təhlil edilir.

Əli Həsənov zəngin xarici mənbə və tarixi faktlara əsaslanan məqaləsində göstərir ki, erməni millətçiləri tərəfindən Azərbaycan xalqına qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən etnik təmizləmə, soyqırımı və təcavüzkarlıq siyasəti Azərbaycan tarixinin faciələrlə, o cümlədən qanlı hadisələrlə dolu çox ağrılı mərhələlərini təşkil edir. Bu millətçi-şovinist siyasətin əsas məqsədi azərbaycanlıları öz tarixi torpaqlarından qovmaqla əzəli Azərbaycan ərazilərində ermənilərin uydurduqları "Böyük Ermənistan" dövləti yaratmaq olmuşdur.

Məqalədə qeyd edilir ki, Azərbaycanın strateji baxımdan mühüm əhəmiyyətə malik olan Qarabağ bölgəsinin dağlıq hissəsinə İrandan və Türkiyədən çoxlu sayda erməni əhalisinin köçürülməsinə XIX əsrin əvvəllərində başlanmışdır. Nəticədə XX əsrin əvvəllərindən etibarən erməni millətçiləri "Böyük Ermənistan" ideyasını reallaşdırmaq istiqamətində fəaliyyətini genişləndimiş və azərbaycanlıları tarixi torpaqlarından qovmaqla etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətini həyata keçirməyə başlamışlar.

Mənbələrə əsasən məqalədə təsdiq edilir ki, bu təcavüzkar siyasət nəticəsində təkcə XX əsrdə azərbaycanlılar dörd dəfə - 1905-1906-cı, 1918-1920-ci, 1948-1953-cü və 1988-1993-cü illərdə erməni millətçiləri tərəfindən törədilən soyqırımı və etnik təmizləmələrə məruz qalmışdır. Məqalədə göstərilir ki, XIX əsrin sonunda - 1885-ci ildə Marseldə "Armenakan", 1887-ci ildə Cenevrədə "Hnçaq", 1890-cı ildə isə Tiflisdə "Daşnaksütyun" partiyaları yaradıldıqdan sonra ermənilərin "Böyük Ermənistan" yaratmaq iddiaları yeni mərhələyə qədəm qoymuş və onlar öz məqsədlərinə çatmaq üçün xarici himayədarların köməyi ilə müxtəlif vaxtlarda türk-müsəlman əhalisinə qarşı dəhşətli terror və soyqırımı həyata keçirməklə etnik təmizləmə siyasəti aparmışlar. Yəni, Azərbaycan xalqı son 200 il ərzində erməni millətçilərinin davamlı olaraq etnik təmizləmə, soyqırımı və təcavüzkar siyasətinə məruz qalaraq öz tarixi torpaqlarından didərgin salınmış, qaçqın və məcburi köçkünə çevrilmişdir.

1918-1920-ci illərdə ermənilər tərəfindən törədilmiş kütləvi qırğınların Bakı, Quba, Şamaxı, Kürdəmir, Lənkəranla yanaşı, Şuşada, İrəvan quberniyası ərazisində, Zəngəzurda, Naxçıvanda, Şərurda, Ordubadda, Qarsda və başqa bölgələrdə davam etdirilməsi nəticəsində minlərlə azərbaycanlının ən qəddar üsullarla qətlə yetirilməsı məqalədə faktlarla diqqətə çatdırılır.

Əli Həsənov qeyd edir ki, Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin dağlıq hissəsinə XIX əsrdə köçürülən ermənilərə 1923-cü ildə muxtar vilayət statusu verildi və bu hadisə Azərbaycanın inzibati-ərazi bölgüsünün pozulması, həm də ermənilərin ölkəmizə qarşı gələcək ərazi iddiaları üçün bir vasitə oldu. Nəticədə, Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Qarabağ süni şəkildə aran və dağlıq hissələrinə bölündü və Azərbaycan rəhbərliyi Qarabağın dağlıq hissəsində sonradan məskunlaşmış ermənilərə muxtariyyət statusu verməyə məcbur edildi. Eyni zamanda, bu proses Dağlıq Qarabağda tarixən yaşayan azərbaycanlıların rəyi nəzərə alınmadan və onların hüquqları kobudcasına pozularaq həyata keçirildi. Bununla yanaşı, sovet dövründə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin dağlıq hissəsində yaşayan erməni icması bütün siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni muxtariyyətə malik olsa da, Ermənistan öz ərazi iddialarını bir neçə dəfə ortaya atmış, lakin istəyinə nail ola bilməmişdir.

Müəllif Qarabağa dair ərazi iddialarının hər dəfə kənardan, məhz Ermənistanın təhriki və təzyiqi ilə ortaya atıldığını diqqətə çatdırır və göstərir ki, XX əsrin 80-ci illərinin ikinci yarısında ermənilər özlərinin yaxın və uzaq xaricdəki himayədarlarının köməyi ilə "Böyük Ermənistan" ideyasını həyata keçirmək üçün yaranmış vəziyyətdən istifadə edərək yenidən Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinə dair ərazi iddiaları irəli sürdülər. 1988-1993-ci illərdə monoetnik dövlət yaratmağa nail olan Ermənistan Azərbaycana qarşı açıq-aşkar təcavüzkarlıq siyasəti yeritmiş, nəticədə dinc sakinlər qətlə yetirilmiş, yaşayış məntəqələri dağıdılmış, talan edilmiş və yandırılmışdır.

Məqalədə müəllif onu da diqqətə çatdırır ki, 1988-1993-cü illərdə Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsi ilə yanaşı, ətraf 7 rayonu (Laçın, Kəlbəcər, Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı və Zəngilan) da işğal etmişlər. Eyni zamanda, Ermənistanda yaşayan 250 min nəfər azərbaycanlı öz doğma yurdlarından zorla qovulmuş və bütün bu ərazilər ermənilər tərəfindən etnik təmizləməyə məruz qalmışdır. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində 1 milyondan çox insan qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüş, Azərbaycanın 20 faizdən çox ərazisi işğal edilmişdir.

Müəllif bildirir ki, bütün dövrlərdə olduğu kimi, ermənilərin həyata keçirdiyi bu işğalçılıq siyasəti kütləvi qırğınlarla müşayiət edilmişdir. Belə ki, 1988-1993-cü illərdə Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində 20 min nəfərdən çox azərbaycanlı həlak olmuş, 100 min nəfərdən çoxu yaralanmış, 50 min nəfər isə müxtəlif dərəcəli xəsarət alaraq əlil olmuşdur. Eyni zamanda, dövlət terrorizmi və soyqırımı siyasəti yeridən Ermənistan işğal olunmuş ərazilərdə və Azərbaycanın digər yerlərində müxtəlif səpkili (sərnişin avtobuslarında, sərnişin və yük qatarlarında, Bakı Metropolitenində, hava nəqliyyatında, sərnişin daşıyan dəniz bərəsində, yaşayış məntəqələrində, mülki və dövlət obyektlərində) çoxsaylı terror aktları törədilmişdir ki, nəticədə 1200 nəfər həlak olmuş, 1705 nəfər yaralanmışdır.

Məqalədə müəllif faktlara və rəqəmlərə əsasən göstərir ki, işğal nəticəsində 900-ə yaxın yaşayış məntəqəsi, 22 muzey və 4 rəsm qalereyası, tarixi əhəmiyyəti olan 9 saray, nadir tarixi əhəmiyyətli 40 min muzey sərvəti və eksponatı, 44 məbəd və 9 məscid dağıdılmış, talan edilmiş və yandırılmışdır. Bundan əlavə, 927 kitabxanada 4,6 milyon kitab və qiymətli tarixi əlyazmalar məhv edilmişdir.

Əli Həsənov oxucuların diqqətinə onu çatdırır ki, münaqişənin ədalətli həlli və işğal altında olan torpaqlarımızın azad edilməsi Azərbaycanın xarici siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirilmişdir. Bununla yanaşı, müasir dövrdə Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunda əsas söz sahibi olan dövlət kimi çətin və mürəkkəb geosiyasi şəraitdə müstəqil xarici siyasət həyata keçirir. Vurğulanır ki, bir sıra beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi sənədlərdə Ermənistan işğalçı dövlət kimi göstərilmişdir.

Eyni zamanda, məqalədə qeyd edilir ki, XX əsrin sonunda ermənilərin Xocalıda törətdikləri soyqırımı bütün insanlığa qarşı yönəldilmiş ən ağır cinayətlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Beynəlxalq hüquqa görə, soyqırımı sülh və insanlıq əleyhinə yönələn əməldir və ən ağır cinayət hesab edilir. Bununla yanaşı, müəllif onu da diqqətə çatdırır ki, Xocalı soyqırımı dünya tarixində heç vaxt unudulmayan Xatın, Xirosima, Naqasaki, Sonqmi, Ruanda, Srebrenitsa və Xolokost kimi dəhşətli soyqırımılarından heç də geri qalmır və bu hadisələr dinc əhalinin soyqırımı olaraq bütün dünyada geniş əks-səda doğurub.

Ümumilikdə, Əli Həsənovun elmi məqaləsinin "Law and politology" kimi nüfuzlu jurnalda dərc olunması erməni millətçiliyinin və terrorizminin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, eləcə də ifşa edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycan öz ərazisində Vətən müharibəsi aparır və bizi heç kim dayandıra bilməz - Rus icmasının sədri (FOTO)
Azərbaycan öz ərazisində Vətən müharibəsi aparır və bizi heç kim dayandıra bilməz - Rus icmasının sədri (FOTO)
Venesiyada Erməni terroruna etiraz edilib (FOTO)
Venesiyada Erməni terroruna etiraz edilib (FOTO)
İndi şəhərdə həyəcanlı ab-hava hökm sürür - İzmirdə yaşayan azərbaycanlı
İndi şəhərdə həyəcanlı ab-hava hökm sürür - İzmirdə yaşayan azərbaycanlı
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan öz ərazisində Vətən müharibəsi aparır və bizi heç kim dayandıra bilməz - Rus icmasının sədri (FOTO)
İzmirdə baş verən zəlzələ xəbəri bizi çox kədərləndirdi - Ceyhun Bayramov
İzmirdə zələzələ nəticəsində 4 nəfər ölüb, 120 yaralı var (ƏLAVƏ OLUNUB-3) (FOTO/VİDEO)
Venesiyada Erməni terroruna etiraz edilib (FOTO)
İndi şəhərdə həyəcanlı ab-hava hökm sürür - İzmirdə yaşayan azərbaycanlı
Noyabr ayına olan hava proqnozu açıqlandı
“Formalaşmış yeni komanda Bankın gələcəyinə çox böyük ümidlər yaradır” – Nikoloz Şurqaia
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng etdi: Qardaş ölkəyə hər cür yardım göstərməyə hazırıq
Məni zorla döyüşlərə cəlb ediblər - Erməni din xadimi (VİDEO)
Yunanıstanda da güclü zəlzələ olub
Ermənistan ordusunda keşişlər də döyüşür - FOTOFAKT
Noyabrın 2-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Azərbaycanın Türkiyədəki Səfirliyi İzmirdəki zəlzələyə görə "Qaynar xətt" yaratdı
Bərdə və Tərtər şəhərlərini atəşə tutan düşmənə məxsus daha 2 "Smerç" bu gün məhv edilib (VİDEO)
“SOS Children's Villages International” Azərbaycanda ailələrə və uşaqlara dəstək göstərilməsi ilə bağlı humanitar çağırış edib
Cenevrədə Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının görüşü başlayıb
Böyük Britaniya Ermənistanın mülki məntəqələri atəşə tutmasını qətiyyətlə pisləyir
Xaricdə yaşayan Azərbaycanlılara düşmənlə mübarizədə dəstək olaq!
Xudafərin kəndindən videoreportaj
İzmirdəki zəlzələdə azərbaycanlıların xəsarət alması ilə bağlı hələ ki, məlumat yoxdur - XİN
Bu il Azərbaycanda Gürcüstan parlamentinə seçkilərlə əlaqədar səsvermə keçirilməyəcək
Ermənistan 84 yaşlı erməninin nəşini ailə üzvlərinə çatdırmaqdan imtina etmişdir - Dövlət Komissiyası
"Tı kto takoy, Paşinyan, davay do svidaniya" - Yeni meyxana təqdim olundu (VİDEO)
Ermənistanda partlayış baş verib
Mingəçevir Dövlət Universitetində Onlayn Oriytentasiya Günü keçirilib (FOTO)
Cəlilabadda karantin qaydalarına nəzarət gücləndirilib (FOTO)
Bakcell Bərdə sakinlərinə dəstək göstərib
“Tələbə–məzun” dövlət elektron məlumat sistemi haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edilib
Azərbaycanın yaşayış məntəqələrinə raket zərbələri əsasən Ermənistan ərazisindən endirilib - Baş prokuror
“Amnesty International”, "Human Rights Watch" və “Vice News” erməni faşizmini fakt olaraq təsdiqlədilər - Vüqar Rəhimzadə
Prezidentinin tapşırığı ilə Ermənistanın Azərbaycana vurduğu ziyanların araşdırması aparılacaq - Hikmət Hacıyev
Əsgərlərimizə 10 mindən artıq məktub göndərilib (FOTO)
Ermənistanın Dağlıq Qarabağa gətirdiyi 6 muzdlu şəxs barəsində axtarış elan edilib
Araik Arutyunyan və digər yüksək rütbəli erməni məmur beynəlxalq axtarışa verilib - Kamran Əliyev
Bakı Ali Neft Məktəbi Prezident təqaüdçülərinin sayına görə liderdir
Ermənistan Azərbaycanda strateji obyektlərə zərbələr endirib - Baş prokuror
Azərbaycanda 1022 nəfər COVID-19-a yoluxub, 480 nəfər sağalıb, 10 nəfər vəfat edib
Prezident İlham Əliyev: Cəbrayıl, Zəngilan və Qubadlı rayonunun daha bir neçə kəndi işğaldan azad edilib
Ermənistan terroru nəticəsində 7 ailə tamamilə məhv olub - Kamran Əliyev
Ermənistan tərəfindən döyüşlərə cəlb olunan bir neçə əcnəbi beynəlxalq axtarışa verilib - ADLAR
Ermənistanın Bərdəyə hərbi təxribatı nəticəsində həlak olanlar arasında sahibkarlar da var (FOTO)
Azərbaycan ordusu Dağlıq Qarabağın ətrafındakı bir sıra rayonları Ermənistanın işğalından azad edə bilib - “Washington Post”
İşğal edilmiş ərazilərdə qanunsuz əldə olunan vəsaitlər Ermənistanın bank hesablarına keçirilib - Prezidentin köməkçisi
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 600 min nəfəri keçib
Aİ-nin videokonfransında Ermənistan nümayəndəsinin provokasiyasına cavab verilib (FOTO)
Azərbaycan Avropa Məhkəməsinə müraciət edib - Elçin Əmirbəyov
Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü ilə bağlı 52 cinayət işi başlanıb
Karantin rejiminin tələblərini pozan 26 ictimai iaşə obyekti aşkarlandı
Ermənistan atəşi nəticəsində 1-i körpə, 10-u uşaq, 27-si qadın olmaqla 91 nəfər həlak olub - Kamran Əliyev
Ermənistanın müharibə cinayətlərinin qiymətləndirilməsi üçün hərbi tribunal yaradılmalıdır - Hikmət Hacıyev
Yelo Bank ordumuza dəstək aksiyalarına davam edir (FOTO)
İspaniyada COVID-19 koronavirusunun yeni mutasiyası aşkar edilib
Düşmənin raket-artilleriya silahları anbarı məhv edilib (VİDEO)
Azərbaycanda ağaclar üçün yeni məlhəm hazırlanıb (FOTO)
Minsk qrupunun Cenevrə görüşü mətbuata qapalı keçiriləcək
Gəncədə evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstələri saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Ermənistanda ordu yox, bir sürü cinayətkar dəstə mövcuddur - Hərbi ekspert
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşır
21 kiloqramdan artıq narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb (FOTO/VİDEO)
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibələrin təşkili qeyri-müəyyən müddətədək uzadıldı
Hacı Zeynalabdin Tağıyev küçəsi əsaslı şəkildə təmir olunub (FOTO)
Paşinyan reallıqları qiymətləndirə bilmədi - Deputat
Təkcə mənim heyətim bir gündə düşmənin 8 topunu məhv edib - Gizir (VİDEO)
Azərbaycanda makroiqtisadi sabitlik qorunub saxlanır - Elman Rüstəmov
Sabah 23 dərəcəyədək isti olacaq
Ordumuza məxsus PUA vurulmayıb - MN
Daha 4 rayonda 22 ev şəhid ailələri və müharibə əlillərinə verilib (FOTO)
İlahiyyat İnstitutunun kafedra müdiri Beynəlxalq Simpoziumda iştirak edib (FOTO)
Ermənistan faktiki olaraq Azərbaycan təbiətinə qarşı ekoloji terror törədir - ETSN (FOTO)
Ramin Quluzadə Pakistan səfiri ilə Ermənistanın son hərbi təxribatlarını müzakirə edib
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Yeni fərman düşmənə mesajdır: Bu torpaqlardan gözünüzü çəkin
Mərkəzi Bank gələn il Azərbaycanda inflyasiyanı 3,6-4 faiz səviyyəsində proqnozlaşdırır
"Amnesty International" və "Human Rights Watch"un qərarları Ermənistanın müharibə qaydalarını pozduğunu bir daha təsdiqlədi - Hüquqşünas
Rusiyada bir gündə 18 mindən çox yoluxma qeydə alındı
Qubadlı Ermənistan ərazisindən artilleriya atəşinə tutulur - MN
Tikinti layihələrinin ekoloji qiymətləndirilməsi üçün ictimai dinləmə keçiriləcək
Yaponiya səfiri Bakı Bərk Məişət Tullantılarının Yandırılması Zavodunda olub (FOTO)
Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxlayıb
Nazir şagirdlərə planşet paylanılması xəbərlərindən danışdı
Putin çıxışı ilə Ermənistanın istəyini darmadağın etdi - Deputat
Sahibə Qafarova Pakistan Milli Assambleyasının sədrinə məktub ünvanlayıb
Məktəbəqədər qrup və bağçalarda təlim-tədrisin bərpası mümkün deyil - Nazir
AŞ PA-nın komitə sədri: Bərdəyə zərbələrin endirilməsi, insanların həlak olması fəlakətdir
Nazirlik tədris kurslarının fəaliyyətinə aydınlıq gətirib
Şagirdlərin yerdəyişməsi prosesi nə zaman bərpa olunacaq? - AÇIQLAMA
Bu dərs ilində də şagirdlərin naliyyətlərinin qiymətləndirilməsi həyata keçiriləcək - RƏSMİ
İşğal olunmuş ərazilərin azad edilməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına nə vəd edir? - Təhlil
Tədris ilinin müddətinin azaldılması nəzərdə tutulmur - Nazirlik
Rusiyada güclü vulkan püskürməsi olub
İndiki vəziyyətdə ən düzgün yol distant təhsildir - Emin Əmrullayev
Azərbaycan tərəfinin hücum cəhdi olmayıb - MN
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 1 300-ə çatıb
Bu platformalar VPN-siz işləməlidir - Nazir
Erməni təxribatı nəticəsində 9 şagird ölüb, 50-ə yaxın məktəb yararsız hala düşüb - Emin Əmrullayev
Düşmənin atıb qaçdığı hərbi texnikalar təmir edilərək istifadə olunur (VİDEO)
Ermənistan artıq bu gün öz qoşunlarını Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən çıxarmalıdır - Fuad Muradov
Ermənistan ölkəmizə qarşı növbəti ekoloji terror aktları törədib - FHN
Azərbaycanda 18 yaşadək nikaha daxil olanların sayı artıb
Hərbi cinayət törətmiş növbəti yüksək vəzifəli erməni hərbçisi məhv edilib - MN
Bütün xəbərlər