Azərbaycan, Bakı, 12 mart / Trend , müxbir R.Hafizoğlu /
Trend -un Yaxın Şərq redaksiyasının İraqın vitse-prezidenti Tarik əl-Haşimi ilə müsahibəsi
- Sizcə, koalisiya qoşunlarının İraqdan çıxarılmasından sonra yerli hökümət ölkədə təhlükəsizliyi nə dərəcədə qoruya biləcək?
- Bu İraqın silahlı qoşunlarının və müxtəlif təhlükəsizlik orqanlarının heyətindən, onların çoxmillətli qüvvələrin çıxarılması fonunda yarana biləcək təhlükəsizlikdəki boşluğun doldura bilməsi bacarığından aslıl olacaq. Biz ümid ediriki ki, vaxt keçdikcə İraq ordusunun hazırlığı və səmərəliliyi artacaq. Bu məsələ hazırda aktual məsələlərdən biridir və bu məsələnin həll edilməməsi təqdirdə, onunla yenidən qarşılaşacağıq.
- PKK terrorist qruplaşmasına qarşı mübarizədə Türkiyə üçün sərfəli olan hansıdır: İraqın mərkəzi höküməti ilə, yoxsa Şimali İraqın Kürd administrasiyası ilə əməkdaşlıq?
- Bütün tərəflərlə koordinasiya sərhəddəki terrorist aktlarının aradan qaldırılması planlarının həyata keçirilməsi istiqamətində böyük əhəmiyyət kəsb edir. Maraqlı tərəflər ABŞ administrasiyası ilə birgə bu istiqamətdə uğurlu addımlar ataraq bu planların reallaşmasına yardım edən komissiya yaradıblar.
- Amerika dövlətinin nümayəndələri hələ də İranın İraqdakı rolu barədə müxtəlif mülahizələr irəli sürürlər. Bəzən onlar İraqda təhlükəsizliyin və stabilliyin bərqərar edilməsi istiqamətində İİR ilə əməkdaşlıq etdiklərini bəyan edir, bəzən isə Tehranı terrorist qruplaşmalarını dəstəkləməkdə günahlandırır. Siz İranın İraqdakı rolunu necə qiymətləndirirsiniz və sizcə rəsmi Tehran İraqda stabilliyin və sülhün bərqərar edilməsi istiqamətində hansı müsbət addımları ata bilər?
- Amerikalıların nə dediklərindən asli olmayaraq İran liderləri bəziləri rəsmi və qeyri-rəsmi olaraq İraqın işlərinə müdaxilə etdiklərini etiraf ediblər. Bu müdaxilələr İraqda təhlükəsizliyin və stabilliyin pozulmasına və ikitərəfli münasibətlərə zərər vurur. İran İraqa münasibətdə necə hərəkət etməsində heç kəsin məsləhəhətlərinə ehtiyac duymur. Tehran özü indiki vəziyyətdə necə hərəkət etməli olduğunu bilir.
-"Nabukko" qaz kəmərinin tikintisində İraq nə dərəcədə maraqlıdır?
- İraq hələ ki, "Nabukko" layihəsində iştirak etməyə böyük diqqət yetirmir, çünki ölkədə hasil edilən qaz daxili tələbatı çətinliklə ödəyir. Qaz ixracının artırılması istiqamətindəki vəziyyət gələcəkdə dəyişəcək.
-Ölkədə "Neft haqqında" qanunun mövcud olmamasını və dünya bazarlarında bu xammalın qiymətinin ani düşməsini nəzərə alaraq xarici neft şirkətləri üçün İraqa kapital qoyuluşu istiqamətində nə kimi perspektivlər mövcuddur?
- İraqda neft yataqlarının işlənməsində və tenderlərdə iştirak etməyə haqqı olan onlarla nəhəng beynəlxalq şirkətlər mövcuddur. Bu müraciətlər bir müddət sonra olacaq. Xarici neft şirkətləri istehsalatda iştirak etməyi daha üstün tutardılar, lakin hüquqi baxımdan hazırki mərhələdə müqavilələrin imzalanması mümkün deyil. "Neft haqqında" qanunun müqavilələrin imzalanması istiqamətindəki mübahisələri həll edəcəyi haqqında danışmaq üçün çox tezdir.
- Ayın sonunda İraqda keçiriləcək ilk milli iqtisadi forumda hansı məsələlər müzakirə ediləcək və onun nə kimi məqsədləri var?
- İraqda martın 22-də keçiriləcək ilk milli iqtisadi forumun əsas məqsədi ölkənin hazırki vəziyyətini nəzərə alaraq iqtisadi birliyə və iqtisadi, maliyyə, valyuta, neft və investisiya siyasəti ilə bağlı strategiyanın gələcək inkişafına nail olmaqdır.
İraqdakı iqtisadi qərarlar yalnız gündəlik tələbatı ödəmək üçün daxili səbəblərdən törəyir. Bu bizə öz potensialımızdan istifadə etməyə imkan vermir. Biz bunun üçün konkret məqsəd və strategiya hazırlaya bilmirik. Biz mikroiqtisadiyyatdan istifadə etmirik və bunu heç vaxt etməmişik. Və məhz iqtisadiyyatda biz birgə razılığa gələ bilməmişik.
Məqaləmüəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]
