Yaxın Şərq dördlüyünün qətnamələri Fələstin - İsrail münaqişəsinin taleyini həll etmir

Azərbaycan, Bakı, 17 dekabr/ Trend , müxbir Ü. Sadıqova, A.Qut/ Yaxın Şərq dördlüyünün son iclası Fələstin Muxtariyyəti və İsrail danışıqlarına dəyişikliklər gətirməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, gələn il üçün planlaşdırılan barışıq, ABŞ -ın yeni prezidentinin vəzifəsinə başlaması, o cümlədən Fələstin hökumətinin birləşməsindən sonra mümkündür.

"Fələstin-İsrail danışıqlarında dönüş nöqtəsi yanvarın 20- də Barak Obamanın Ağ Evə rəhbərlik etməyə başlamasından sonra baş verə bilər, danışıqlar hələlik əvvəlki səviyyəsində qalır", - deyə Trend -a Londondan telefonla Çatham Haus Beynəlxalq Kral Siyasəti İnstitutunun Yaxın Şərq proqramının elmi əməkdaşı Yossi Mekelberq bildirib.

Barışıq beynəlxalq təşkilatların fəaliyyətindən daha çox müxtəlitf ünsürlərdən asılıdır. Fələstinin "Əl Əyyam" qəzetinin icmalçısı Məhəmməd Yəqxi elektron poçt ilə Trend -a bildirib ki, bu məsələdə Fələstin hökumətinin vahidliyi mühüm məqamdır.

Yaxın Şərq dördlüyünün iclası bazar ertəsi Nyu -Yorkda keçirilib. Əl-Cəzirə telekanalının verdiyi xəbərə görə, Yaxın Şərq dördlüyünün sədrləri (Rusiya, ABŞ, BMT və Aİ) ötən il Annapolisdə keçirilən konfransda Fələstin ilə İsrail arasında qəbul olunan barışıq planının irəliləməsi istiqamətində işlərin davam etdirilməsi barədə qərar qəbul ediblər. Çərşənbə axşamı BMT Təhlükəsizlik Şurasının Yaxın Şərq problemləri üzrə iclası keçirilib və bu iclasda da İsrail-Fələstin münaqişəsinin həlli məsələsi müzakirə olunub.

Dördlüyün son iclası iki ay əvvəl Misirin Şarm əş-Şeyx şəhərində baş tutub, lakin bütün ümidlər hazırkı toplantıya idi.

İsrailin Xarici İşlər Nazirliyindəki adının gizli saxlanılmasını istəyən mənbə Trend -a bildirib ki, beynəlxalq təşkilatların, xüsusilə də BMT-nin münaqişənin nizamlanması səylərinə baxmayaraq, tərəflər Abbas və Olmert hökumətlərində daxili ziddiyyətlər üzünndən 2009-cu ilin sonunadək İsrail ilə Fələstin arasında sülhün əldə olunması perspektivlərinə bədbinliklə yanaşırlar.

Sentyabrda İsrailin Baş naziri Ehud Olmert korrupsiyada ittiham olunduğundan, istefa verdiyini bildirib. İsrailin xarici işlər naziri Tsipi Livni hakim "Kadima" partiyasının yeni rəhbəri seçilib, lakin o, yeni hökumət formalaşdırmağı bacarmadığından, "Likud" partiyasının lideri Benyamin Netanyahu başda olmaqla, müxalifət partiya rəhbərliyi vəzifəsinə növbədən kənar seçkiləri boykot ediblər. Buna görə, ölkə parlamenti Knessetə seçkilər keçirilinədək -- 2009 -cu ilin fevralınadək Olmert Baş nazir postunu saxlayır.

Fələstin Muxtariyyətinin daxilində də seçkiqabağı mübahisələr aparılır. Hazırkı prezident Mahmud Abbas başda olmaqla, hakim FƏTH partiyası ilə ölkə parlamentində əksəriyyətə malik islami müqavimət hərəkatı HƏMAS arasında mübahisələr region daxilində siyasi böhrana gətirib çıxarıb. Ekespertlər artıq 2009-cu ilin yanvarında, Abbasın səlahiyyət müddəti başa çatdığı zaman Muxtariyyət dlaxilində yeni münaqişənin qızışacağını istisna etmirlər. HƏMAS hərəkatının liderləri Qəzzə Zolağı üzərində nəzarəti ələ keçirdikdən sonra dəfələrlə bəyan ediblər ki, onların növbəti məqsədi FƏTH-in idarəçiliyində olan Qərb sahilidir.

Lakin hökumət böhranı normal danışıqların və sülhün olmamasının yeganə səbəbi deyil.

Fələstinin Avropa İttifaqındakı nümayəndə heyətinin müşavir müavini Adil Ətiyyənin fikrincə, dördlüyün bu iclası bir sıra səbəblərdən danışıqlarda irəliləyiş yarada bilməz.

"Birncisi, Yaxın Şərq dördlüyünün nizamlanma üzrə yeni planı yoxdur, köhnə məsələləri nəzərdən keçirirlər. İkincisi, ABŞ və Aİ - Yaxın Şərq dördlüyünün güclü üzvləri - danışıqları davam etdirmək üçün İsrailə təsir göstərmək iqtidarında deyillər", - deyə Trend - a Brüsseldən telefonla Ətiyyə bildirib.

O əlavə edib ki, nə qədər ki, ABŞ - da yəhudi lobbisi əvvəlki təsir qüvvəsinə malikdir və İsrail Vaşinqtonun Yaxın Şərqdə yürütdüyü strateji maraqları dəstəkləyir, Fələstin ilə barışıqdan söhbət gedə bilməz.

"İsrail ABŞ -ın Yaxın Şərqdə mühüm strateji tərəfdaşıdır, buna görə, Yaxın Şərq dördlüyünün üzvləri İsrailə, qoşunlarını Fələstin ərazilərindən çıxarmaq üçün təsir göstərə bilmirlər", - deyə Ətiyyə bildirib.

ABŞ və İsrailin maraqları, əsasən, hərbi sahədə, o cümlədən Fələstin qpulaşmalarına qarşı mübarizə sahəsində üst - üstə düşür. Cari ilin yayında İsrail KİV- də ABŞ -ın bu ölkə ərazisində terrorçuların hücumlarını dəf edəcək raket əlyehinə radarlar yerləşdirməsi barədə informasiya yayılıb.

Fələstin diplomatının rəyinə görə, bir çox Qərb ölkələri ərəb dünyasına əvvəlki ki, imperialist nəzərindən baxırlar və İsrali Yaxın Şərqdə yeganə demokratik ölkə hesab edirlər.

Lakin İsraildə iddia edirlər ki, Qərb ölkələrinin Fələstin tərəfinə etimadsızlığı Fələstin qruplaşmalarının daim İsrail ərəzilərinə atəş açması və hücum etməsinin nəticəsidir.

"İsrail, sülh danışıqlarında əsas məneə olan Fələstin qruplaşmalarının hücumlarından və gündəlik raket zərbələri endirməsi ilə bağlı yaranan problemləri həll etməlidir", - deyə İsrailin Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbə bildirib.

Onun sözlərinə görə, İsrail dünya ictimaiyyətinin dəstəyinə xüsusi əhəmiyyət verir. ABŞ və Avropa dövlətləri rəhbərlərinin cari il ərzində İsrailə səfərləri mühüm əhəmiyyət kəsb edir və Fələstin Administrasiyası ilə sülh sazişinin əldə olunmasının tezləşməsinə yardım göstərir.

Lakin ekspertlər, ərəb ölkələri və İsrail hökuməti də daxil olmaqla, bütün beynəlxalq təşkilatların eyni zamanda hərəkət edəcəyi və nəhayət ki, birgə sənəd qəbul edəcəyi təqdirdə, sülh əldə olunacağını istisna etmirlər. Ərəb ölkələri münaqişənin həlli üzrə 2002-ci ildə qəbul olunan və "Ərəb sülh təşəbbüsü" adlanan planlarını təklif edirlər.

"Ərəb Dövlətləri Liqasının Baş katibi Əmr Musa ərəb dünyası adından bu sənədi təsdiq edib və onu barışıq üçün yeganə münasib müqavilə hesab edir", - deyə Trend -a ƏDL Baş katibinin mətbuat katibi Əbd Aləm əl Əbyad bildirib.

"Ərəb sülh təşəbbüsü" İsrail qoşunlarının 1967- ci ildəki sərhədlərədək çəkilməsini, Şərqi Qüdsün Fələstin tərəfinə və Colan yüksəkliklərinin Suriyaya verilməsini nəzərdə tutur. Sənəd İsraildən Fələstin qaçqınları probleminin həllini, Qərb sahilində və Qəzzə Zolağında paytaxtı Qüds olan Fələstin dövlətinin yaradılmasına razılıq verilməsini tələb edir.

Lakin bu sənəd İsrailin maraqlarına cavab vermir. XİN - dəki mənbənin sözlərinə görə, İsrail sərhədlərin müəyyən edilməsi və yəhudi məskənləri salınmasının dayandırılması kimi məsələlərin həllində Fələstin tərəfi ilə razı deyil.

"Fələstinlilər danışıqlar zamanı bütün məsələlərin "kompleks nizamlanması", qaçqınların öz yerlərinə qaytarılması, Qüdsün statusu, təhlükəsizlik məsələləri mövqeyindən çıxış edirlər. İsrail isə, bu məsələdə öz mövqeyini dəyişmir", - deyə mənbə bildirib.  

Danışıqların gələcəyi daha çox 2009-cu ildə keçiriləcək seçkilərdən sonra formalaşacaq İsrail hökumətindən asılı olacaq.

Kanada analitiki Yəqxi hesab edir ki, seçkilərdə müxalifətçi Netanyahu qalib gələrsə, danışıqları dayandırmaq lazım gələcək və bütün proses ölü nöqtədən başlanacaq.

Danışıqlar prosesində daha çox təsirə malik Ağ Evin gələcək administrasiyasının təsiri də mühüm olacaq.

"Dördlüyün rolu münaqişənin həllindən çox, onun nizamlanması üçün qalacaq. Barışıq prosesi Yaxın Şərq dördlüyünün deyil, ABŞ -ın nəzarətindədir", - deyə o bildirib.

Fələstin tərəfi üçün irəliləyiş yalnız, BMT və ABŞ da daxil olmaqla, Qərb ölkələri İsraili qoşunların işğal olunmuş ərazilərdən çıxartmağa vadar edəcəyi təqdirdə baş verəcək.

60 illdir davam edən Fələstin-İsrail münaqişəsi bu gün mübahisəli və çətin həll olunan münaqişələrdən biridir.

Tərəflər arasında ərazi üzrə, xüsusilə də Qüdsün statusu ətrafında fikir ayrılığı, 2003-cü ildə Yaxın Şərq dördlüyünün dəstəyi ilə hazırlanan və gələcək Fələstin dövləti və İsrailin sərhədlərini müəyyən edən "Yol xəritələri"nin qəbul olunmasına baxmayaraq, hələ də həll edilməyib.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 6,5 milyard dolları ötüb
Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 6,5 milyard dolları ötüb
Azərbaycan və Belarus 9 milyon dollarlıq müqavilə imzalayıb
Azərbaycan və Belarus 9 milyon dollarlıq müqavilə imzalayıb
"Anglo Asian Mining" Azərbaycanda qızıl hasilatını 25 faiz azaldıb
"Anglo Asian Mining" Azərbaycanda qızıl hasilatını 25 faiz azaldıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Aprelin 29-30-da keçiriləcək imtahanlara buraxılış vəsiqəsinin verilməsinə başlanılıb
Aprelin 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 530 nəfər yoluxub
ABŞ Dövlət Departamenti koronavirusa görə ziyarət edilməsi tövsiyə olunmayan ölkələrin siyahısını genişləndirəcək
STAR NEZ 600 milyon dollara yaxın dəyəri olan investisiyaları 2022-ci ildə başa çatdıracaq - "SOCAR Türkiyə"
Bu klublar Çempionlar Liqasından kənarlaşdırılmayacaq - Peres
İsrail milyonlarla peyvənd dozasını gətirmək üçün "Pfizer" şirkəti ilə müqavilə imzaladı
İndoneziya sahillərində 6,0 bal gücündə zəlzələ baş verib
Meksika mətbuatında erməni təcavüzünün nəticələri və regionda münaqişə sonrası vəziyyətdən danışılıb
Rusiyada evdə qaz partlaması nəticəsində 8 nəfər yaralanıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 724 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Boksçumuz dünya birinciliyində yarımfinala yüksəlib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 48 947 nəfər sağalıb
Azərbaycanda bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar məlum olub
Avropa Şurasının prezidenti Gürcüstana səfər edəcək
Sərbəst güləşçimiz Avropa çempionatının finalına yüksəlib
"CureVac" şirkəti İsveçrədə COVID-19- qarşı peyvəndinin sertifikatlaşdırılması üçün müraciət edib
Türkiyənin yeni səfiri Bakıdan görüntülər paylaşıb (FOTO)
Bakıda yol qəzası baş verib, tıxac yaranıb
ÜST koronavirus səbəbindən fövqəladə vəziyyəti üç ay uzadıb
Azərbaycan iqtisadiyyatına son 3 ayda yatırılan investisiyanın həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda 3 ayda ÜDM-nin həcmi 18 milyard manatı ötüb
“Azercell Telekom” MMC-yə yeni prezident təyin olunub
COVID-19-la bağlı dünyada fövqəladə vəziyyət rejimini daha üç ay uzadılıb
Azərbaycanda bu il qaz hasilatının əsas artımı "Şahdəniz" yatağının payına düşəcək
C.Naxçıvanski adına hərbi liseyin 50 illik yubileyi münasibətilə silsilə tədbirlərə start verilib
“Can Azərbaycan” Respublika yaradıcılıq müsabiqəsinin yekun virtual sərgisi keçiriləcək
Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 6,5 milyard dolları ötüb
Bu il 395 nəfər daimi yaşamaq üçün Azərbaycana gəlib
Tələbələr hansı hallarda ali məktəbdən xaric ediləcək? - Yeni qanun layihəsi
Təhsil kreditləri BU QAYDADA veriləcək
Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan layihə üzrə işlər barədə məlumat açıqlanıb
Azərbaycan Prezidentinin ADA Universitetində keçirilmiş beynəlxalq konfransdakı çıxışı dünya mediasının gündəmində
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
"MOL Group" AÇG yataqlar blokuna 120 milyon dollara yaxın əsaslı investisiya yatırıb
Şəmkirdə ev yanıb
Bir neçə kafe və restoranda kobud pozuntular aşkarlanıb - SİYAHI
Gədəbəydə çörək sexində nöqsanlar aşkarlandı (FOTO)
Azərbaycan neft məhsullarının ixracını artırıb
“Din və ideoloji təhlükəsizlik” kitabının onlayn təqdimatı keçirilib (FOTO)
"Əsas Məsələ”də Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın bölgədə yaratdığı yeni reallıqlar müzakirə olunub (VİDEO)
İsrailli jurnalistlərin Ağdama səfəri başa çatıb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Bakı sakini qohumunun evindən 70 min manat oğurladı (FOTO/VİDEO)
Ağdam rayonunun İsmayılbəyli kəndi (FOTO/VİDEO)
Makronun səfər etdiyi şəhərdə atışma olub - Yaralanan var
Ermənistan kommunikasiya xətlərinin açılmasını ləngidir - Deputat
Ağdamda məscidlərin dağıdılmasını görmək üzücüdür - İsrailli jurnalist (VİDEO)
Mayın 9-dan 16-dək ictimai nəqliyyat işləməyəcək
Ramazan bayramı ilə əlaqədar iş günlərinə və karantin rejiminə dəyişiklik edildi
Erməni vəhşiliklərinin tayı-bərabəri yoxdur - Arye Qut (VİDEO)
Qaradağ və Nəsimidə qaz xətləri yenilənir (FOTO)
Ermənistan radioaktiv maddələrdən təhdid kimi istifadə edir - Arzu Nağıyev
Azərbaycan və Belarus 9 milyon dollarlıq müqavilə imzalayıb
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Şirvanda əməliyyat keçirilib: 4 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 995 nəfər COVID-19-a yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
“AccessBank”dan yeni əmanətçilərə bonus hədiyyə!
“Enerji təminatı məsələləri” üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib
İsrailli jurnalistlər Ağdamda ermənilərin dağıtdığı iki məscidi ziyarət ediblər - Trend TV-nin REPORTAJI
"YAŞAT" Fondu daha bir şəhid anası və qazinin əməliyyat xərclərini ödədi (FOTO)
Bakıda evdən külli miqdarda pul oğurlayan narkotik alverçiləri saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Vaksin bizi koronavirusu ağır keçirməkdən və ölüm hallarından qoruyur – Rəşad Mahmudov
Saatlıda reyd: 18 sürücü məsuliyyətə cəb edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev azad edilən ərazilərin elektrik təchizatı ilə maraqlanıb
İsmayıllıda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
NASA Marsda pilotsuz helikopterin uçuşunu həyata keçirdi (FOTO)
Nizami adına mədəniyyət və istirahət parkında abadlıq işləri həyata keçiriləcək - SƏRƏNCAM
Türk Şurasının yüksək vəzifəli nümayəndələri “ASAN xidmət”də olublar (FOTO)
Ermənistanın İsraildəki səfirinə qarşı ittiham irəli sürülüb
Bu il prokurorluqda 577 cinayət işi icrata götürülüb
Tovuzda birmərtəbəli tikili yanıb
Xəzərdə reyd - 4 gəmi istifadəçisi məsuliyyətə cəlb olundu (VİDEO)
Heydər Əliyev Mükafatı Komissiyasının tərkibində dəyişiklik edilib - Sərəncam
İranda sutka ərzində 24 min nəfər koronavirusa yoluxub, 398 nəfər ölüb
Fransa şirkəti SOCAR-ın neft-kimya kompleksinin təmirini başa çatdırıb
İran parlamenti işini 2 həftəlik dayandırır
Prezident İlham Əliyev azad edilmiş ərazilərin su ehtiyatlarından səmərəli istifadə ilə bağlı sərəncam imzalayıb
Samuxda yanğın olub, 2 nəfər xəsarət alıb
Avtobus sürücülərinə peyvənd vurulur (FOTO)
Azərbaycanda büdcə kəsiri azalacaq - BVF
Azərbaycanın bir neçə ölkədə yeni səfirləri təyin edilib - SƏRƏNCAM (YENİLƏNİB)
Anar Məhərrəmov səfir vəzifəsindən geri çağırıldı
Ramiz Həsənov Azərbaycanın İspaniyada yeni səfiri təyin edilib (YENİLƏNİB)
Azərbaycanda insan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib
“Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” konsepsiyası hazırlanacaq - İşçi qrup yaradıldı (SƏRƏNCAM)
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq
Azərbaycanla Pakistan arasında daha bir saziş təsdiqlənib
Rusiyada koronavirusun iki yeni forması tapılıb
Azərbaycan-İran sərhədində atışma: 1 nəfər yaralanıb - DSX (FOTO)
"Karvan-L" şirkətlər qrupu orqanik pomidorun istehsalına davam edir (FOTO)
Füzulidə xeyli silah-sursat aşkarlanıb (VİDEO)
Ceyhun Bayramov Misirə başsağlığı verib
Qaxda qanunsuz ovla məşğul olanlar saxlanılıb
Yaponiyanın NEXI şirkəti ilə İqtisadiyyat Nazirliyi Anlaşma Memorandumu imzalayıb
Mədəniyyət Nazirliyində yeni komissiya yaradıldı
Cəbrayıl rayonunun Mehdili kəndi (VİDEO)
"MOL Group" "Azəri-Çıraq-Günəşli" üzrə hasilat həcmlərini açıqlayıb
İran Azərbaycanla preferensial ticarət müzakirələrini davam etdirir
Ermənistanda hərbi xidmət üçün yaş həddi artırılıb
Xaçmazda mağazadan oğurluğa cəhd edən dəstə yaxalandı
Bütün xəbərlər