Bakı. Trend:
Milli Məlumatların Mühafizəsi Agentliyi (ANPD) avqustun 12-də, çərşənbə günü Discord platformasında canlı yayımların üç gün ərzində dayandırılmasını tələb edib. Buna səbəb şirkətin platformada intihara sövq edildiyi ehtimal olunan yeniyetmə qızın ölümündən sonra “müvafiq qabaqlayıcı tədbirlər görmədiyinə dair ciddi sübutların” olmasıdır.
Agentlik bildirib ki, “platformadan uşaqlara və yeniyetmələrə qarşı ciddi pozuntuların törədilməsi üçün əlverişli mühit kimi dəfələrlə istifadə olunub. Canlı yayımlar isə zorakılıq, təqib, özünə xəsarət yetirməyə və intihara təşviq hallarında mütəmadi olaraq istifadə edilib”.
Bu hadisə internetdən geniş istifadə olunan Braziliyada böyük əks-səda doğurub. Solçu prezident Luiz İnasio Lula da Silvanın həyat yoldaşı Rozanjela “Janja” da Silva ötən həftə Discord-un bloklanmasını tələb etmişdi.
Discord “Agence France-Presse”ə göndərdiyi açıqlamada bildirib ki, “ANPD tərəfindən verilən qiymətləndirmə bizim yaratdığımız platformanı və istifadəçilərin təhlükəsizliyinə yatırdığımız investisiyaları əks etdirmir”. Şirkət həmçinin qeyd edib ki, yeniyetmə qızın ölümündən əvvəl özünə xəsarət yetirməyə təşviq edən “cinayətkar fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər tərəfindən istifadə edildiyindən şübhələnilən” “özəl müzakirə qrupunu deaktiv edib”.
Ötən həftə Braziliyanın bir neçə ştatında polis iyul ayında ölkənin mərkəzi-qərb hissəsində 13 yaşlı qızın intiharı ilə əlaqəsi olduğu ehtimal edilən beş yeniyetməni saxlayıb.
İstintaqın məlumatına görə, qız Discord platformasındakı canlı yayım zamanı özünə xəsarət yetirməyə və intihar etməyə sövq edilib.
Həbslərin həyata keçirildiyi gün keçirilən mətbuat konfransında Ədliyyə Nazirliyinin kibercinayətkarlıqla mübarizə xidmətinin koordinatoru, komissar Alessandro Barreto hadisəni “əsl dəhşət filmi” adlandırıb. O bildirib ki, yeniyetmə qız intihara sövq edilib və “bütün bunlar canlı yayımlanıb”.
“Əvvəllər yetkin şəxslərin azyaşlıları cəlb etdiyini görürdük. İndi nə görürük? Azyaşlıların digər azyaşlıları vəhşilik törətməyə cəlb etməsini. Buna rəqəmsal köləlik deyilir”, — deyə o əlavə edib.
Komissar təxminən 45 dəqiqə davam edən canlı yayım zamanı platformada “ciddi moderasiya boşluqlarının” olduğunu bildirib. O, buna nümunə olaraq şübhəlilərdən birinin platformanın tələb etdiyi yaş barədə özünü bəyan etmə formasını doldurarkən 148 yaşında olduğunu qeyd etdiyini deyib.
Braziliyada mart ayında qüvvəyə minmiş qanun platformaları 16 yaşdan kiçik istifadəçilərin hesablarını valideynlərinin hesabları ilə əlaqələndirməyə və istifadəçilərin yaşını yoxlamağa məcbur edir.
Avqustun 6-da Rozanjela “Janja” da Silva “bu dəhşətli şəbəkənin internetdən çıxarılması üçün məhkəmə hakimiyyəti ilə birlikdə hərəkətə keçməyi” tələb etmişdi.
Canlı yayımların dayandırılması barədə qərardan qısa müddət sonra platformanın istifadəçisi @Deuts Lula da Silvanın rəhbərlik etdiyi İşçilər Partiyasının (PT) “feminist və boomer çevrəsinin paranoyasını” tənqid edib. @padeli isə daha yumşaq mövqe sərgiləyərək bildirib: “Etirazı başa düşürəm, (...) lakin milyardlarla dollar dəyərində olan şirkətləri məsuliyyətdən azad etmək olmaz”.
2024-cü ildə Braziliya Ali Məhkəməsinin qərarı ilə X platforması 40 gün müddətinə bloklanmışdı. Bu qərar Elon Maskın sosial şəbəkəsi dezinformasiyada ittiham olunan hesabların silinməsi ilə bağlı məhkəmə qərarlarına əməl edənədək qüvvədə qalmışdı.
Braziliyanın ABŞ-ın sosial media şirkətlərinə qarşı müəyyən sərt tədbirlər görməsi prezident Donald Tramp administrasiyası ilə münasibətlərdə gərginlik mənbəyidir. Vaşinqtonun Braziliyanın bəzi məhsullarına bu yaxınlarda əlavə gömrük rüsumu tətbiq etməsinin səbəblərindən biri kimi də məhz bu amil göstərilib.
