Azərbaycanda texniki tərəqqinin təməli qoyulub

Azərbaycanda texniki tərəqqinin təməli qoyulub

Hüseyn Vəliyev - Trend:

2014-cü ildə Azərbaycanda informasiya-kommunikasiya texnologiyaları (İKT) sahəsində əhəmiyyətli hadisələr baş verdi. Bu hadisələr ölkənin texniki inkişafına yardım etdi və yaxın gələcəkdə bir sıra perspektivli layihələrin reallaşması üçün əsas oldu.

İKT-nin inkişafı üzrə dövlət strategiyasının həyata keçirilməsi üçün yeni dövlət proqramının qəbulu, Yüksək Texnologiyalar Parkının təməlinin qoyulması, elektron ticarətin, elektron xidmətlərin inkişafı və s. həmin hadisələr arasındadır. Yuxarıda sadalananların hamısı yaxın gələcəyin perspektividir. Lakin 2014-cü ildə baş verən hadisələrdən danışsaq, o zaman aşağıdakıları qeyd etmək olar.

MNP xidmətinin açılması

İKT sahəsində ilin ilk mühüm hadisəsi kimi fevralın 1-də mobil nömrələrin daşınması (MNP) xidmətinin tətbiqini qeyd etmək olar. Bu xidmət abonentlərə operatoru dəyişdiyi halda öz telefon nömrəsini saxlamağa imkan verir. Xidmət operatora ayrılmış prefikslə ("050", "051", "055", "070" и "077") birlikdə abunə nömrəsinin tam miqrasiyasını nəzərdə tutur.

Güman edildiyi kimi, xidmət abunəçilərdə gözlənilən maraq doğurmadı və bu ondan irəli gəlir ki, onların əksəriyyəti artıq ölkənin iki və ya üç mobil rabitə operatorunun abunəçisidir. İlin sonuna olan vəziyyətə görə (MNP xidmətinin açıldığı andan) daşınan nömrələrin sayı 10 mini ötüb. MNP-nin işə salınmasından sonra mobil operatorların hədəf aldıqları müştərilərin əsas kateqoriyası korporativ müştərilərdir. Və istifadəçilər uğrunda mübarizə əsasən bu seqmentdə başladı.

Yeni nazirliyin yaranması

İlin ikinci əhəmiyyətli hadisəsi Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin adının Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi ilə əvəz edilməsi oldu. Yeni nazirlik Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamına uyğun olaraq qüvvədə olan nazirlik əsasında yaradıldı. Dövlət başçısının sərəncamı ilə yeni nazirliyin rəhbəri fəaliyyətdə olan nazir Əli Abbasov təyin edildi.

Nazirliyin adının dəyişdirilməsi onun fəaliyyət sferasının genişləndirilməsini, yəni yüksək texnologiyalar sahəsinin kuratorluq etməsini göstərir. Nümunə olaraq, nüvə texnologiyalarının dinc məqsədlərlə tətbiqi üçün nazirlik yanında "Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması oldu.

QSC-nin gələcək planlarına uyğun olaraq, ölkədə tədqiqat və tədris əhəmiyyətli reaktorların tikintisi nəzərdə tutulur. Tədqiqat reaktorunun planlaşdırılan gücü 20 meqavat, tədris reaktorunun isə iki kilovat olacaq.

"Start-up" layihələrin maliyyələşdirilməsi

2014-cü ildə Rabitə Nazirliyinin İnformasiya Texnologiyalarının İnkişafı Dövlət Fondu qrant maliyyələşməsinin verilməsi məqsədi ilə keçirdiyi "start-up" layihələrin ilk müsabiqəsi üzrə sahibkarlarla 31 "start-up" layihənin maliyyələşdirilməsi haqqında müqavilə imzaladı. Layihələr fondun Müşahidə Şurasının meyarları üzrə təsdiq edilmiş ekspert qrupu tərəfindən qiymətləndirilib.

Layihələr innovasiya texnologiyalarının və infrastrukturun inkişafı, həmçinin onların kommersiyalaşması, müasir texnologiyalar əsasında məlumat şəbəkələrinin yaradılması, İT xidmətlərin və internet xidmətlərinin genişləndirilməsini əhatə edir.

2014-cü ildə "start-up" layihələrin maliyyələşdirilməsinin həcmi 1,46 milyon manat təşkil etdi. İnnovasiya layihələrinin inkişafına yönəldilmiş ümumi məbləğdən 560 min manat qrant maliyyələşmə şəklində ayrılmışdı. Qalan 900 min manat iki layihənin kredit maliyyələşməsi şəklində ayrılmışdı.

Optik-lif kabel istehsalı

İlin sonuna Sumqayıt Texnologiyalar Parkı (STP) fiber-optik kabel istehsalına başladı. STP əsasında optik kabel istehsalının genişləndirilməsi daxili bazarın ehtiyaclarını tamamilə təmin etməyə imkan verəcək və bu məhsulu sifarişçilər üçün daha əlçatan etmək heç də az əhəmiyyətli deyil.

Hazırda STP artıq Azərbaycanın rabitə operatorları ilə optik rabitə xətlərinin genişləndirilməsi üçün göstərilən məhsulun onlara çatdırılmasını nəzərdə tutan əməkdaşlıq üzrə danışıqlar aparır. Yerli məhsul sifarişçilərə xarici analoqlardan təxminən 30 faiz daha ucuz başa gələcək.

Optik kabelin, onun başqa növlərinin istehsalı üçün Avropa texnologiyaları və avadanlıqları tətbiq edilir. Sumqayıt sənaye zonası ölkədə bu məhsulun tək istehsalçısıdır.

Azərbaycan ən yaxın illərdə genişzolaqlı infrastrukturun inkişafı üzrə böyük planlara malikdir. Reallaşdırılmasına 2015-ci ildə başlanacaq genişzolaqlı internetin inkişafı layihəsi bu sahədə ən böyüyüdür.

Peyk rabitəsi

Dekabrda "Azərkosmos" ASC və Fransanın "Airbus Defence and Space" şirkəti arasında imzalanmış müqaviləyə əsasən Azərbaycan və Fransa arasında kosmik sənaye üzrə strateji əməkdaşlıq çərçivəsində bu ilin iyun ayında orbitə çıxarılmış və yeni adı "Azersky" olacaq "SPOT 7" yüksək ayırdetməli (1.5 m ayırdetmə) Yer səthini məsafədən müşahidə peyki ASC-yə təhvil verilib.

İki tərəf arasında imzalanmış müqaviləyə əsasən "Azərkosmos"a məxsus "Azersky" və "Airbus Defence and Space" şirkətinə məxsus "SPOT 6" yüksək ayırdetməli (1.5 m ayırdetmə) Yer səthini məsafədən müşahidə peyki hər iki şirkətin daha yüksək xidmət göstərməsi üçün peyk toplusu formasında birgə istifadə olunacaq.

"Azersky" və "SPOT 6" peyk toplusu bir gün ərzində 6 milyon km2 ərazinin şəklini çəkə bilir ki, bu da Fransanın ərazisindən 10 dəfə böyükdür. Bu o deməkdir ki, Yer kürəsinin hər bir nöqtəsi hər gün "Azersky" və "SPOT 6" peykləri tərəfindən yüksək ayırdetmədə müşahidə oluna bilər.

2015-ci ilin noyabrında, həmçinin Azərbaycana başqa peyklər tərəfindən çəkilmiş şəkillərdən istifadə etməyə icazə verəcək aşağı orbitli idarəetmə sisteminin istismara verilməsi nəzərdə tutulur.

Tier3 səviyyəli DATA-mərkəzin tikintisi

İlin sonunda Azərbaycanda Tier3 səviyyəli DATA-mərkəzin tikintisinə başlandığı məlum olub. Tier3 səviyyəli məlumatların emalı mərkəzləri sistemin istənilən qovşağının sıradan çıxması zamanı sabit işi davam etdirir və 99,985 faiz istifadə mümkünlüyü göstəricisinə malikdir.

Məlumatların işlənməsi mərkəzinin binası min kvadratmetr ərazidə tikilir.

Şirkət rəhbərinin cinayət işi məhkəməyə göndərildi
Şirkət rəhbərinin cinayət işi məhkəməyə göndərildi
Sabunçuda silahlı narkotik alverçisi yaxalanıb (FOTO/VİDEO)
Sabunçuda silahlı narkotik alverçisi yaxalanıb (FOTO/VİDEO)
Azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən daha 4 nəfər saxlanılıb
Azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən daha 4 nəfər saxlanılıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Xocalı soyqırımı XX əsrin faciəsidir - Monteneqro və Bosniya mediası (FOTO)
Ukrayna telekanalı Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransı və azad olunan ərazilər barədə reportaj hazırlayıb (FOTO)
Şirkət rəhbərinin cinayət işi məhkəməyə göndərildi
Yaz ağac əkininə Zəngilandan start verilir
Soyqırım günahkarları mühakimə edilənə qədər xocalıların yaraları sağalmaz - Estoniyalı yazıçı
Paşinyan geri addım atdı - "İskəndər"lə bağlı səhv məlumatlandırılmışam
İlahiyyat İnstitutunun tələbələri “İntihar problemi və onunla mübarizə yolları” mövzusunda vebinarda iştirak ediblər (FOTO)
Prezidentin mətbuat konfransı Azərbaycanın informasiya müharibəsində növbəti qələbəsi idi - Deputat
Yerevanda bir qrup etirazçı hökumət binasına daxil oldu (VİDEO)
SWAP layihəsi çərçivəsində birinci kəşfiyyat quyusunun qazılması üçün bütün icazələr alınıb - BP
Azərbaycan region ölkələrinə sülh mesajını verdi - Səfir
Respublika Veteranlar Təşkilatında bir qrup müharibə iştirakçısı ilə görüş keçirilib (FOTO)
Ankarada Azərbaycan-Türkiyə Mədəniyyət üzrə Birgə Komissiyanın iclası keçirilib (FOTO)
İran səfirliyi KİV-də yayılan məlumatı təkzib edib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Suraxanı” tanker-muzeyinin açılışında iştirak ediblər (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi”nin yeni inzibati binasının açılışında iştirak edib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Ro-Pax” tipli “Akademik Zərifə Əliyeva” gəmi-bərəsinin suya salınması və eyni təyinatlı “Azərbaycan” gəmi-bərəsinin istismara verilməsi mərasimlərində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO)
Sabah rayonlara qar yağacaq
“AccessBank” tender elan edir
Ermənistan prezidenti və baş qərargah rəisi Paşinyanın iclasına qatılmadı
Gürcü tarixçi: Allah işğalçı erməniləri cəzalandırdı - Trend TV
BTQ ilə Türkiyədən Çinə üçüncü ixrac qatarı yola salınıb
Qarabağdakı işğalın izləri silinir - "Yeni Şafak"
Daha bir Peşə Təhsil Mərkəzi publik hüquqi şəxs statusu alıb
Dövlət başçısı mətbuat konfransında regionun gələcəyi üçün mühüm mesajlar verdi - Deputat
Vaksinasiya xaricə getmək istəyənlər üçün də mühüm məsələyə çevrilib - Mütəxəssis
KOBİA sahibkarlıq subyektlərinin maliyyə bazarına çıxışını genişləndirib
Azərbaycan İran üçün çox önəmli ölkədir - Nazir müavini
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Şəhid ailələri və qazilərə qayğı dövlətin prioritet vəzifəsidir - Deputat
Sabunçuda silahlı narkotik alverçisi yaxalanıb (FOTO/VİDEO)
Yaxın günlərdə Yevlaxda KOB Evinin açılması planlaşdırılır
Qubadlıda postlar qurulub, təhlükəsizliyə nəzarət edilir - DİN (FOTO)
Azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən daha 4 nəfər saxlanılıb
İlin əvvəlindən Ceyhan terminalından 33 milyon bareldən çox AÇG nefti yola salınıb
Ağdaşda qardaşını öldürən qadının məhkəməsi başlayır
Ötən il KOBİA-nın təşəbbüsü ilə iki normativ-hüquqi akt təsdiq edilib
Baş infeksionist əhaliyə müraciət edib
AZƏRTAC-ın 101 yaşı tamam olur
Xocavənddə Ermənistan ordusunun atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı
Azərbaycan diplomatiyasının növbəti qələbəsi
Avtomobillərini texniki baxışdan keçirməyən sürücülər cərimə ediləcək - DİN (FOTO/VİDEO)
Floridada "Xocalıya ədalət" tələbi ilə aksiyalar keçirilib (FOTO)
Estoniyada pandemiyaya görə yeni məhdudiyyətlər tətbiq olunub
“Rus ədəbiyyatı tarixi”nin birinci cildi işıq üzü görüb
"YAŞAT" Fondu daha 10 qazini Türkiyəyə müalicəyə göndərdi (FOTO)
Bakıda 20-dən artıq şəxsin pulunu bankomatdan oğurlayan şəxs yaxalandı (FOTO/VİDEO)
III, VI və VII sinif şagirdləri üçün milli qiymətləndirmə keçiriləcək
Şəhid ailələri və müharibə əlilləri üçün mənzil proqramı 5 dəfəyə yaxın genişlənəcək
Bank Respublika real sektora kreditləri 5% endirimlə təqdim edəcək
Azərbaycan ABŞ ilə əlaqələrin daha da genişlənəcəyini gözləyir - Sevil Mikayılova
Bugünə kimi 1000-dən çox şəxsə vaksin vurulub - Baş həkimin müavini
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Mədəniyyət naziri Türkiyədə səfərdədir (FOTO)
Sosial sahə üzrə builki prioritet istiqamətlər açıqlanıb
Vətən Müharibəsində orqanlarını itirən hərbçilərin hamısı bu il protezlərlə təmin olunacaq - Sahil Babayev
Prezident İlham Əliyev mətbuat konfransında təmkinlə ölkəmizin səmimi niyyətini açıqladı - Deputat
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasında yoxlamalar aparılır - RƏSMİ
Azərbaycan daha gözəl gələcək qurmağa sadiqdir - Nazir
İstirahət günləri cinayət törədən 74 nəfər saxlanılıb
Ağdam rayonunun Güllücə kəndi (FOTO/VİDEO)
Bələdiyyə sədri qəbiristanlığa görə cərimələnib
Bu il Bakı, Sumqayıt və Abşerondakı bütün şəhid ailələri və müharibə əlilləri mənzillə təmin ediləcək - Nazir
Kapital Bank-ın dəstəyi ilə daha bir “YAŞA” mərkəzi fəaliyyətə başlayıb
Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək istəyən ölkələrin sayı daha da artır - Deputat
5 il ərzində şəhid ailələri və müharibə əlillərinə 11 min mənzil veriləcək - Nazir
Cəlilabadda narkotik alan şəxsin evindən silah-sursat aşkarlandı (FOTO)
Tramp Baydeni ABŞ-ı müharibələrə cəlb etməkdə ittiham edib
Əfv Məsələləri Komissiyasının növbəti iclasının vaxtı məlum olub
Bu gün xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Hindistanın baş naziri koronavirusa qarşı peyvənd olundu
Mingəçevirdə evdən kişi meyiti aşkarlanıb
Bakı-Sumqayıt yolunda tıxac yaranıb (FOTO/VİDEO)
Filippində koronavirusa qarşı vaksinasiya başlayıb
Braziliyada ötən sutka koronavirusdan 755 nəfər ölüb
Misir mətbuatı Prezident İlham Əliyevin keçirdiyi mətbuat konfransını geniş işıqlandırıb
Amsterdamda etiraz aksiyası keçirilib, bir neçə nəfər saxlanılıb
İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 775 min nəfərə çatır
“Mançester Yunayted” - “Çelsi” oyunu qolsuz başa çatıb
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 3,75 milyon nəfəri ötüb
Tramp yenidən prezidentliyə namizəd olacağını istisna etməyib
Gürcüstana uçan Azərbaycan vətəndaşları artıq karantindən keçməyəcəklər
Şirvanda minik avtomobili yanıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 6 511 nəfər sağalıb
Xocalıya qədər azərbaycanlılar elə düşünürdülər ki, bizimlə zarafat eləmək olar - Serj Sarkisyan
İspandilli KİV-lər Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransını geniş işıqlandırdı (FOTO)
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 384 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Tramp ABŞ-da yeni partiya yaratmaq fikrində olmadığını bəyan edəcək
Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransı ispan mediasının diqqət mərkəzində
Moskvada Qarabağ üzrə üçtərəfli görüş keçirilib
Britaniyada koronavirusa daha 6 035 yoluxma qeydə alınıb
"Meyvəli" Ticarət Mərkəzində yanğın söndürülüb
Bərdədə ağır qəzada xəsarət alanlar bir ailənin üzvləridir
Bərdədə 3 avtomobil toqquşdu, iki nəfər ölüb, yaralılar var (FOTO)
İngiltərə Premyer Liqası: "Arsenal "Lester"ə qalib gəldi
Şəmkirdə traktor yanıb
Xocavənd rayonunun Çiraquz kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin mətbuat konfransı xarici ölkələrin mediasında geniş işıqlandırılıb (FOTO)
Alyaskada 5,4 bal gücündə zəlzələ olub
"Azərişıq" smart kart ödənişlərində problem yaranacağı iddiaları barədə açıqlama verib
Bütün xəbərlər